Heks leest een verrukkelijk boek: ‘Peter Wohlleben: Het verborgen leven van bomen’. Het leest als een spannende avonturenroman. De schrijver is boswachter van beroep. Hij maakt ons wegwijs en wijzer. Ziet zowel de bomen als het bos. Ik krijg bevestiging van dingen die ik al lang vermoed betreffende het mysterieuze leven van mijn houterige vrienden. En ik leer heel veel nieuwe dingen bij!

Als kind had ik een kamer op zolder. Onder de hanenbalken lag ik halve nachten piekerend wakker. Slapen is nooit mijn sterkste punt geweest. ’s Morgens deed ik de gordijnen open en daar stond mijn grote vriend boom. Pal onder mijn dakraampje bolde zijn kruin.

In de winter staken zijn kale takken skeletachtig af tegen de bakstenen muur van de overburen. Dan kon ik soms de buurjongen zijn tanden zien poetsen. In het voorjaar echter zwollen de bescheiden knoppen van de boom op tot de spanning te snijden was. Elke dag keek ik vol verwachting of er nu eindelijk eens blaadjes tevoorschijn kwamen.

Het duurde en duurde…. Elk jaar opnieuw. De boom was duidelijk niet een van de snelsten. Bovendien stond hij aan de schaduwkant van het huis.

Ik keek mijn vriend ongeveer in blad…… Uiteindelijk plopten de knoppen open en grote vlezige zachte bladeren begonnen zich onmiddellijk te wijden aan de broodnodige fotosynthese.

Voor ons huis stond een Metasequoia glyptostroboides, ofwel een Mammoetboom. Toen nog een zeldzaamheid hier ter lande. Hij was destijds nog piepjong, dus slechts een metertje of vijf, zes, zeven hoog. Mijn vader had hem eigenhandig in de grond gestopt, toen mijn ouders het huis kochten.

De volgende bewoners hebben em uiteindelijk omgehakt. Intussen was hij volledig boven het dak uitgegroeid. Zijn kale stam reikte al een metertje of zeven in de lucht. Hierna begon pas de langgerekte groene kroon.

Eenmaal op kamers woonde ik een een paar jaar samen met een perenboom. Alweer keek ik recht in en op de kruin. In het voorjaar nodigde ik al mijn vrienden uit voor een bloesemdineetje. Dan kookte ik een heerlijk lentemaaltje, dekte een fenomenale voorjaarstafel en zette tot slot het raam wijd open, zodat we tussen de geurende bloesems zaten…….

Mijn huidige huis was vergroeid met een Meidoorn. Elk voorjaar weer genieten van de bloemenpracht. En een terugkerend duivenkoppel met twee nesten per voorjaar.

Portaal met zijn hopeloze klusteam heeft de boom laten omhakken. Door een paar van hun dommekrachten. Een bloedbad! De hele lokale vogelgemeenschap op tilt. De andere bomen in het hof geslagen. Heks verslagen. De onschuldige boom koelbloedig vermoord.

Meidoorns moet je niet mee sollen. Magische toverbomen zijn het. Vol trollen en feetjes. En zingende Jemineetjes. Kom niet aan hun boom! Of aan hen! Meidoorns worden namelijk snel toornig. En ze zijn ook nog eens uiterst doornig: Ze nemen gerust wraak op de daders. Heks zou niet graag in de schoenen van zo’n onverlaat staan!

Heks houdt van bomen. Met een diepe passie en grote liefde. Ik loop graag tussen hoge stammen. Ik woon bij voorkeur in een kruin. Ik aanbidt hun bloesenpracht. Bomen zijn chill! Mysterieus en stil. Hoewel?

Jaren geleden fietst Heks door Nederland. Bepakt en bezakt. Moederziel alleen. Ergens in de bossen voorbij Utrecht, op een heuvelrug, sla ik mijn tent op. Een stokoude handgemaakte Slee. Waterdicht tot op het bot. Kan zelfs een orkaan doorstaan! En dat is maar goed ook……

Met bakken valt het hemelwater op de helling waar ik kampeer. Het stroomt onder mijn grondzeil door met een geweld: Mijn veldbed verandert in een waterbed. Gelukkig houd ik het binnen droog…..

Ik ben koortsig en ziek. Een snel opkomende bronchitis rochelt zich een weg door mijn longen. Er is verder niemand op de camping met dit vreselijke weer. Anderhalve dag lig ik klapperend en ijlend in mijn tent. Eenzaam ben ik echter niet!

Midden op dit open veld in de bossen staat een grote boom. Prachtig uitgegroeid. Een reusachtige kruin……Van het ene op het ander moment begint hij tegen me te praten. Vraag me niet hoe ik het kan verstaan, maar ik hoor hem luid en duidelijk. Vanaf dat moment spreek ik booms.

Ik raak bevriend met een enorme exoot, ik vermoed een Quercus rubra, in het Leidse Hout. Hij staat met zijn maatje van dezelfde soort op een veldje, maar die is helaas dood gegaan. Daar hangen alleen nog dorre blaadjes aan. Mijn vriend heeft veel verdriet. Hij is in de rouw. Raar verhaal natuurlijk: Men gelooft me niet. Maar ik vertrouw op mijn gevoel.

Ik bezoek mijn treurige vriend regelmatig. Dan kletsen we wat en pak ik hem eventjes lekker beet. Ik zing voor hem. Hij vertelt me zijn naam. Sissend en ploffend. Sindsdien vertellen bomen me soms hun naam. Als we vrienden worden. Als het goed zit.

Na een paar jaar vriendschap duurt het verdomde lang tot het weer lente wordt na een koude natte winter. Ik bezoek mijn vriend, spreek hem bemoedigend toe. Zijn knopen heeft hij keurig gezet. Maar wat voelt hij ontzettend moe……

In plaats van uit te lopen trekt het leven in hem zich terug. De knoppen verdrogen voor mijn betraande ogen. Mijn oude vriend is niet meer. Gestorven van verdriet, omdat zijn liefje hem verliet……

Heks komt uit een plantenfamilie. Ik ben bekend met de praktijken op kwekerijen. Zaaien, verspenen, stekken, oppotten…….Ik weet hoe er met grond wordt gesold. Bij ons thuis werd het vroeger gegast, zodat alle bodemleven dood ging. Dan had je geen last meer van beestjes……

Mijn voorouders hielden echt van hun planten. Dit was de vooruitgang. Ze wisten niet beter.

Afgelopen week lees ik het boek van Peter Wohlleben: ‘Het verborgen leven van bomen.’ Een medeheks van de opleiding tipt me. Wat een geweldig boek! Het leest als een spannende roman! Zie je wel, dat bomen voelen! En dat ze slim zijn en kunnen praten! In elk geval met elkaar.

Loop ik normaal gesproken al enorm te koekeloeren in het bos, sinds ik het boek heb gelezen zie ik nog veel meer. Het opent als het ware je ogen voor allerlei zaken!

Bomen praten met elkaar. Over grote afstanden is mijn ervaring. Hoe kom ik daar nu weer bij?

‘Daar loopt Heks met haar hondje. Ze heeft de vijf broers gezien. Ze is bij hen geweest. Echt waar. …..’ fluisteren de vijf knotzusters Plataan hier achter op het pleintje al jaren als ik voorbij loop. Ze hebben het over een eeuwenoude heilige boom ergens op een berg in Frankrijk met vijf volledige stammen uit 1 gemeenschappelijke stam……

Die heb ik inderdaad ooit bezocht. Ik heb voor de broers gezongen. Heel alleen, want mijn narcistische geliefde uit die periode vond berg te steil om te beklimmen. Alle zeilen werden bijgezet om te zorgen, dat Heks de top niet zou halen. Opgelucht liet ik de zak achter op de eerste beste helling.

De vijf broers.

‘Ik ontdekte een eeuwenoude eik, al vijfhonderd jaar geleden gerooid, waarvan de enorme stronk nog in leven was. Hij werd in leven gehouden door zijn omringende familie. Zulke oude bomen hebben dus een enorme waarde voor het nageslacht……..’ aldus Peter Wohlleben.

Het lijkt er op dat bomen hun ouden eren. Dat ze nog veel van hen kunnen leren…..

De vijf broers. Of waren het er vier? Of zeven? Het is me om het even. Ik hoop dat ze nog leven.

Mijn goede vriend heeft het zwaar!

In het nieuws op Omroep West gaat het ook over bomen. De gemeente Sassenheim wil vijfenveertig stuks 90 jaar oude paardenkastanjes kappen. ‘Ze zijn aan het eind van hun leven, bladiebla…’ verklaart een woordvoerder desgevraagd ongeïnteresseerd. Die ondingen moeten weg. Er is er eentje op een huis gevallen vorig jaar tijdens een storm.

De mensen, die samenwonen met de kastanjes zijn woest. Alles wordt uit de kast getrokken om hun dierbare bomen te redden. Er moet een heroverweging van dit besluit plaatsvinden! Een second opinion moet er komen. Ze zouden het aan Peter Wohlleben moeten vragen……..

Bevriende kastanje. Ik ken zijn naam…..

‘Een kastanje van 90 jaar oud. Aam het eind van zijn leven. Huh! Een pubertje is het. Zo’n boom kan gemakkelijk 250 jaar oud worden!’

Een schitterend kunstproject over een dergelijk bomenbloedbad is de film ‘Boomwezen’ van Joep Neefjes uit 2008. Aangrijpend verwoord en verbeeld op de prachtige muziek van Louis Andriessen.

Woningbouwvereniging Portaal kapt reusachtige Meidoorn zonder enig overleg met de bewoners van ons pand. Hebben ze eigenlijk wel een kapvergunning? En doet dat er nog iets toe als de boom geveld is? Het is in elk geval wel lekker licht in mijn huis nu……

 

rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes

 

broedende vogels, houtduiven, rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes broedende vogels, houtduiven, rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes broedende vogels, houtduiven, rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes

‘Buurvrouw, heb je gezien, dat de boom achter ons huis gekapt is?’ Mijn bovenbuurman kijkt me geschokt aan. Ik ben nog niet helemaal wakker, dus ik kijk wat suffig terug. ‘Gekapt? Door wie? Wanneer?’ ‘Heb je dan niets gehoord vanmorgen? Het was een ongelofelijke teringherrie. Portaal heeft een heel team laten uitrukken om die boom te ruimen. Geen overleg met ons. Ik baal als een stekker. Het is een aantasting van onze privacy!’

rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes

Zo, dus woningbouwverenging Portaal, heeft onze geliefde Meidoorn geëlimineerd. De boom, die als een Grote Verzoener tussen alle buren in stond. Die magische elfenboom vol vogels, waarin een koppel houtduiven al jaren twee keer per seizoen een nest heeft. Die enorme struik, die me elk voorjaar trakteert op een wolk aan roze bloemen. Onze vredelievende binnentuinboom, waardoor vijandige buren niet meer in elkaars huis kunnen gluren. Ik ben ook geschokt.

broedende vogels, houtduiven, rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes

‘Ik vraag me af of ze er eigenlijk wel een kapvergunning voor hadden. Het is nog niet zo gemakkelijk om zomaar een boom te mogen ruimen!’ Maar ja, wat maakt het nog uit. De boom is weg. ‘Ze gaan wel een nieuwe Meidoorn neerzetten,’ zegt mijn buur. We kijken elkaar aan en trekken een gezicht. Dat zal me het boompje wezen.

rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes

En inderdaad: Een paar meter naast de plek van de Meidoorn staat nu een boomsprietje aan een paar palen. De palen zijn twintig keer zo dik als het iele stammetje. In het minuscule kruintje kan nog niet één piepklein vogeltje zitten zingen.

broedende vogels, houtduiven, rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes

‘Ja, vreselijk,’ zegt de vogelaar, die een paar huizen verder woont, als ik hem erover spreek. Het was echt de vogelboom van ons buurtje. Gek toch, dat dat zomaar kan….’

Ach ja, Portaal. Dat ongelofelijke asociale kutclubje van een woningbouwvereniging. Waar het hele oorspronkelijke idee van zo’n vereniging allang op de schop is. Jaren heeft mijn buurvrouw gesmeekt om iets aan die boom te doen. Hij werd te hoog. Overwoekerde haar tuin. Nam enorm veel licht weg. Ze lieten haar gewoon tobben. Dus er werd wat geredderd met een snoeischaar. Ook Heks woont al jaren in een donker huis. Mijn zonuren zijn in de loop der tijd teruggebracht naar een paar uur per dag, waar ik vroeger de hele dag zon had. En in een soort lichtbak woonde…..

broedende vogels, houtduiven, rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes broedende vogels, houtduiven, rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes

De buurvrouw is onlangs verhuisd, dus Portaal ziet zijn kans schoon met die boom in haar tuin. In plaats van een degelijke ouderwetse snoeibeurt hebben ze het hele geval maar omgehakt. We hebben niet eens de kans gehad er iets tegen te brengen. De binnentuintjes liggen er verslagen bij.

rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes

Wel is mijn huis in één klap weer helemaal licht. Zonlicht schettert door de vensters naar binnen. Wat zien die ramen er uit trouwens. Een film vuil ligt als een blur over het glas. Ik pak mijn stoomapparaat uit de kast en ga de ramen te lijf. Als ze later brandschoon zijn moet ik stiekem bekennen, dat het wel heel erg fijn is, al dat licht. Jammer, dat het niet in overleg is gegaan. Dan had er nog wel een boom gestaan, maar met een wat minder grote kruin.

Want ik kan nu wel weer hele dagen in het zonnetje zitten, maar niet meer zo privé als in de goeie ouwe tijd met onze geliefde Meidoorn……

rode Meidoorn, bloeiend, Meidoorn, besjes en bloemetjes