Per ardua ad astra: ‘Je mag er zijn, Heks, echt. Ook jij hoort erbij. Bij de mensheid. Misschien ben je in eigen kringen niet welkom. Misschien vergeten mensen je voor het gemak. Maar voor mij hoor je erbij,’ zeg ik tegen mezelf. Ik ben mijn eigen beste vriendin. Mijn eigen zuster, moeder en vader. Ik ben mijn eigen licht op mijn pad. Een dikke pad. Vol wratten en met magisch spuug.

Heks kijkt de zoveelste talentenjacht op de buis. ‘We want more’ heeft net weer een ander concept dan ‘The Voice of Holland’ of ‘Holland’s Got Talent’. Het duizelt me af en toe van alle op elkaar gelijkende televisieprogramma’s. De meesten hiervan vind ik niet om aan te zien. Lawaaierig tot op het bot en strontvervelende juryleden….. Maar ‘We want more’ mag zich verheugen in mijn aandacht. Heks neemt de programma’s op. Hoef ik niet naar die hopeloze reclames te kijken.

Zo zit ik dan gisteren een stuk of vier programma’s achter elkaar te bekijken. Het is de laatste dag van een ijskoud en ook eenzaam paasweekend. Ik heb geen levend wezen gezien, behalve mijn huisdieren. Ik voel me al weken niet jofel. Halfzacht en doodmoe. Het weer werkt ook niet mee. Dus hop: Voor de TV.

Het ontroert me, deze stoet muzikale medelanders, die hun kunstje vertonen. Goeie hemeltje, wat een talent zit er tussen! Het valt nog niet mee om je kop boven het maaiveld uit te steken. Maar de 1 na de ander doet het. Heks zit zachtjes te huilen van ontroering. Het raakt me. Zoveel hoopvolle mensen. Piepkleine kinderen, die de sterren van de hemel zingen. Ouders, die hun kinderen dragen in hun talent. Hartverwarmend. Tranen druppen gestaag omlaag.

Bijna alle deelnemers hebben een verhaal. Ze hebben flink tegenslag gehad in de vorm van een ellendige ziekte bijvoorbeeld…. Prachtig en ontroerend om te zien, dat ondanks die tegenslag, of misschien juist dankzij, deze mensen iets fantastisch neerzetten!

Heks is echt te veel alleen. Ik ben toe aan geliefden om me heen. Helaas zijn er veel dierbaren afgevallen de afgelopen jaren. De veranderingen in mezelf hebben veel relaties onmogelijk gemaakt. Op zich goed. De manier, waarop ik me in allerlei bochten wrong om het iedereen naar de zin te maken, moest maar eens afgelopen zijn.

Maar het is wel erg stilletjes. Vooral nu Corona opnieuw heeft huisgehouden in mijn sociale contacten. Belde een jaar geleden mensen me soms plotseling op om te vragen of ik het volhield tijdens de lockdown, momenteel boeit net vrijwel niemand meer hoe ik me er doorheen sla.

Ik ben het gewend. Ik hak al 35 jaar met dit bijltje. Het meest choquerende tijdens de eerste lockdown vond ik het gegeven, dat het voor mij in feite weinig veranderde. Mijn stomme ziekte houdt me al jaren gevangen in een klein cirkeltje. Natuurlijk probeer ik dat isolement altijd te doorbreken, met matig succes. Ook voor de pandemie lag ik regelmatig maanden eenzaam gestrekt. Zag ik bijna niemand in dit soort periodes. Moest ik het in mijn eentje uitzoeken.

Nadat een BMW zich total loss reed in mijn heksennekje ben ik bijvoorbeeld een jaar helemaal van het padje geweest. Niemand, die het in de gaten had! Verbijsterend, maar waar.

Ik lag natuurlijk daarvoor al omver. Dit gaf ook problemen bij de afhandeling. Aanvankelijk wilden ze me vrijwel niets uitkeren. ‘U mankeert al van alles,’ was het argument. Die whiplash kan er ook nog wel bij…..

Dus, dus.

Ik kijk naar ‘We want more’ en laat een traantje of tig. Niks mis mee op zich. Die grote waterplas in mijn borstkas loopt over. Ik ben eigenlijk blij, dat mijn gevoel zich meldt. Doodmoe van al die woede.

De juryleden van het programma zijn ook redelijk te pruimen. Maar de leukste medewerkster aan de show is toch wel Britt Dekker. Tranen met tuiten, maar dan van de lach. Wat is het toch een ongelofelijk leuk mens. Met haar heerlijke prachtige haakneus. ‘Nooit wat aan doen, Britt!’

Zoals gewoonlijk slaat ze een hele hoop onzin uit. Recht voor zijn raap. Die vrouw is echt geniaal clownesk. En ze is stapelgek op dieren! Heks geniet van deze verfrissende verschijning tussen alle doorgewinterde BNers.

Sinds mijn intakegesprek met mijn nieuwe therapeut voel ik me wiebelig. Mijn gevoelens zijn grondig overhoop geharkt. Een paar dingen, die ze zei zijn enorm binnen gekomen. ‘Waarom gaat jouw familie zo met je om?’ bijvoorbeeld. Een vraag waar geen antwoord op is. Ik heb die mensen niks misdaan, behalve bestaan.

Patronen, die je eindeloos herhaalt. Ook met vrienden. Heks wordt altijd overal uitgekotst. Of vergeten.

‘Je mag er zijn, Heks, echt. Ook jij hoort erbij. Bij de mensheid. Misschien ben je in eigen kringen niet welkom. Misschien vergeten mensen je voor het gemak. Maar voor mij hoor je erbij,’ zeg ik tegen mezelf. Ik ben mijn eigen beste vriendin. Mijn eigen zuster, moeder en vader. Ik ben mijn eigen licht op mijn pad. Een dikke pad. Vol wratten en met magisch spuug.

Ik heb het geluk, dat ik gelukkig kan zijn met niets. Momenten van genade, elke dag. Hoe het licht valt bijvoorbeeld, Heks kan echt de zon in het water zien schijnen. Een onbevangen kind, dat tegen me begint te praten, kan me eindeloos gelukkig maken. Mijn dierenvrienden en hun gekke capriolen. Tegenslag mag. Het maakt me sterk.

‘Een Hungry Ghost kan niet teveel liefde en aandacht tegelijk verstouwen. Hun keelgat is zo groot als een naald. Daar moet je rekening mee houden, Heks,’ zeg ik tegen mezelf, ‘Niet dezelfde fouten maken als in het verleden…..’ Vanavond houdt Heks een ‘Bardo ritueel’ met mijn Maudgalyayana Family voor mijn overleden vriendin ‘zuster Orchidee’. Het is een prachtige avond. Ontroerend en troostend.

Zondag zit ik lekker te knippen en te plakken. Ik heb een lange brief geschreven aan het kind, dat ik sinds kort sponsor. ‘Schrijf over herkenbare dingen, zoals de kerk, of je kinderen. Of je dieren, je hobby’s…… stuur foto’s mee, daar zijn de kids gek op.’

‘Schrijf niet over je grote huis of auto. Ga niet vragen, wat het kind graag cadeau wil hebben. Schrijf geen adresgegevens op de brief, want in verkeerde handen kan dat veel ellende opleveren…’ staat er in de brief van de organisatie.

Dus Heks schrijft over haar hondjes en mijn kerk. Over onze gemeenschappelijke hobby: Zingen. Ik stop de brief in een grote envelop, stop er een schriftje bij in de vorm van een kat, gooi er wat confetti en wat leuke kaartjes bij.

Tot slot versier ik de envelop met plaatjes en foto’s. Zoals ik eigenlijk altijd doe met de post, die ik verstuur. Menigeen heeft ooit zo’n volgeplakt magisch epistel van me ontvangen.

’s Nachts kan ik niet slapen. Het voelt niet goed om dit epistel zo op de post te gooien, maar ik kan er de vinger niet op leggen. Overkill. Dat is het woord, dat in me opkomt. Ik ken dat meisje niet en zij kent mij al helemaal niet.

Voor haar ben ik een vreemde oude vrouw, die uit het blinde niks haar gaat lopen sponsoren. Ik ga die brief niet op de bus doen in elk geval. Morgen maar eens met Rozenhart overleggen. Die heeft altijd een heldere kijk op dingen.

Vandaag lees ik de brief aan mijn steun en toeverlaat Rozenhart voor. ‘Het is wel een erg lange brief, Heks, met heel veel informatie. Het meisje zou daardoor het idee kunnen krijgen, dat ze minstens zo’n lang epistel terug moet gaan sturen. Ik zou de brief enorm inkorten. Een paar onderwerpen bespreken en het daarbij laten…’

©Toverheks.com

©Toverheks.com

‘Ook moet je je realiseren, dat haar sponsoren een gevoel van in de schuld staan creëert. Als daar dan nog zo’n brief overheen komt, wordt het misschien een beetje veel….’

‘Hungry Ghost!’ roep ik opeens. Rozenhart kijkt verbluft, in haar vriendelijk gezicht op het beeldscherm van mijn telefoon vliegen de wenkbrauwen omhoog. ‘Een Hungry Ghost?’

©Toverheks.com

©Toverheks.com

‘Mijn leermeester Thich Nhat Hanh heeft daar ooit les over gegeven. Hungry Ghosts zijn mensen met enorme honger, met een hele grote lege maag, maar een piepklein keelgat. Zo klein als een naald! Daar kan maar heel weinig doorheen. Je moet je liefde en aandacht enorm doseren, anders kunnen ze het niet opnemen. Het zijn vaak mensen, die het heel moeilijk hebben gehad als kind…. En dat geldt absoluut voor dit meisje……’

‘Dit is overigens iets, waarmee ik in het verleden regelmatig de mist in ben gegaan met mijn goede bedoelingen. Ik wil het deze keer goed doen. Je hebt gelijk. Ik ga de brief dramatisch inkorten. Ik stuur em per mail, dat behoedt me voor allerlei overkill op de envelop. Die mooie envelop bewaar ik wel voor later. Eventueel. Als we elkaar een beetje kennen.’

‘Ik wil dat ze zich prettig voelt bij de sponsoring. Ze hoeft geen lange brieven te schrijven. Of geweldig op school te presteren. Er hoeft niets voor terug te komen. Doseren, doseren, doseren.’

Ja, doseren. Daar ben ik niet zo goed in. Ik loop altijd te hard van stapel. Superenthousiast als ik ben van nature. Ik kom om in mijn eigen goede bedoelingen, maar schiet daarmee mijn doel dan voorbij. Ei ei. In het kader van we doen het allemaal eens een beetje anders, gaat ook in dit geval het roer om. Rombom.

Vanavond zit ik met mijn internationale Plumvillage Maudgalyayana Family online in een ZOOMsessie. Het is de 49e sterfdag van mijn vriendin de non. Zij was de facilitator van onze familie tijdens de laatste retraite. Zij heeft deze familie aaneen gesmeed…..

We gaan een Boeddhistisch overgangsritueel doen, Bardo, speciaal voor haar.

Ik zit voor mijn computer, maar heb geen link ontvangen. ‘Heks, waar blijf je? Zonder jou kunnen we niet beginnen!’ komt er een berichtje binnen via Messenger. Goddank krijg ik net op tijd toch een link toegestuurd. Even later zit ik tussen mijn dierbaren online. Zo fijn!

‘Kijk, lieve schatten, ik heb een rouwkaart gekregen van de zus van zuster Lan,’ Heks houdt de kaart voor haar camera. ‘Wat prachtig,’ roepen mijn familieleden, ‘Oh Heks, hoe ben je met haar in contact gekomen?’

Ik vertel snel het magische verhaal. Hoe de zus me via mijn toverheksenblog op het spoor kwam.

Even later beginnen we met het ritueel. Onze familieleden in Israël zijn allebei Dharmateachers. Zij begeleiden het geheel. Eerst gaan we een tijd in stilte met elkaar mediteren.

Daarna lezen we om de beurt teksten voor uit het boek ‘Chants of the Heart’. Een Nederlands familielid zingt de hartsutra. Die prachtige filosofische, diepzinnige tekst. In het Nederlands natuurlijk, speciaal voor zuster Lan. Heks leest ook een tekst voor. We mediteren weer een tijd…..

Daarna gaan we uitwisselen, wat zuster Lan voor ieder van ons heeft betekent. Heks kan eerst nauwelijks praten. Ik ben veranderd in een enorme snottebel. Ik veeg de ergste nattigheid van mijn gezicht en vertel dan aan mijn familieleden, hoe zuster Lan hier onlangs op bezoek kwam en wierookkegeltjes van de houder begon te meppen. Ze liggen in een deuk.

‘Ze heeft ook zitten spoken met het rouwkaartje, dat haar zus naar me toe had gestuurd. Een dag later lag het weer bij haar zus in de brievenbus! Terwijl mijn adres er op stond! Geintje!!!’ Uiteindelijk heeft haar zus het geheel toen maar in een tweede envelop gedaan en opnieuw opgestuurd. Deze keer kwam het aan.

‘Heks, zing dat liedje van ja zuster, nee zuster voor ons,’ roept een Nederlands familielid. Zij weet, dat ik dat vaak met zuster Lan in de auto zat te zingen. De rest kijkt verbaasd. Een liedje over zusters? ‘Niet met de deuren slaan, ja zuster, nee zuster,’ galm ik even later.

Zoals altijd word ik er vrolijk van. Zuster Lan zingt mee in mijn geestesoor. De Maudgalyayana Family zit enthousiast mee te bewegen, terwijl ik mijn lied van gebaren voorzie.

Dan is ons uurtje alweer voorbij. We zingen gezamenlijk het prachtige lied ‘No Coming, No Going. No After, No Before’ van Thich Nhat Hanh tot besluit. ‘I hold you close to me, I release you to be so free….’ Mijn keel knijpt dicht. Weer een tranenvloed, want hoewel ik blij ben voor mijn vriendin, ze is op een goede plek nu, doet het zoveel pijn, haar laten gaan…….’Because I am in you and you are in me…’

De rest van de avond ben ik aangeslagen. Rouwen is echt een heel proces. Soms verdwijnt de pijn naar de achtergrond. Dan opeens ligt je gevoelsleven bloot als een open wond. Rauwe rouw. De tijd heelt alle wonden lijkt dan nergens op te slaan.

Toch heeft dit gezamenlijk rouwen me erg goed gedaan. Al die levens, die door mijn geliefde vriendin zijn aangeraakt. Al die mensen, die van haar houden. Voor wie ze zoveel betekend heeft….

‘Heks, als ze weer gaat spoken, moet je het ons laten weten, hoor,’ roepen mijn familieleden bij het afscheid. ‘Als ze de boel hier weer door de kamer gaat smijten, zijn jullie de eersten, die het horen!’ grap ik terug.

Eindeloos zitten we nog naar elkaar te zwaaien. Kushandjes vliegen door de lucht. Naar de Verenigde Staten, naar Israël, naar de Achterhoek, naar Utrecht…… Dag, dag, dag, lieve schatten! Tot over twee maanden!!!!!

Mijn huis staat vol orchideeën, op mijn altaar staan koeienhoorns. Schat, je woont in mijn hart.

©Toverheks.com

©Toverheks.com

Hartsoetra
Het Inzicht dat Ons naar de Andere Oever brengt

Avalokiteśvara,
diepgaand mediterend
met het inzicht dat ons naar de andere oever brengt, ontdekte plotseling
dat alle vijf skandhas op gelijke wijze leeg zijn.
Door dit inzicht overwon hij al het lijden.

Bel 1x

Luister Śāriputra,
dit lichaam is leegte,
leegte is dit lichaam.
Dit lichaam is niet anders dan leegte.
Leegte is niet anders dan dit lichaam.
Dit geldt ook voor gevoelens, waarnemingen, mentale formaties en bewustzijn.

Bel 1x

Luister Śāriputra,
alle verschijnselen worden gekenmerkt door leegte; hun ware natuur is geen geboorte, geen dood, geen zijn, geen niet-zijn;
ze zijn rein, noch onrein,
en nemen toe noch af.

Daarom zijn lichaam, gevoelens, waarnemingen, mentale formaties en bewustzijn
leeg van een afzonderlijk zelf.

Ook de achttien werelden van verschijnselen:

de zes zintuigen, de zes zintuigobjecten en de zes bewustzijnen zijn leeg van een afzonderlijk zelf.

Ook de twaalf schakels van onderling afhankelijk ontstaan en hun einde
zijn leeg van een afzonderlijk zelf.

Lijden, de oorzaken van lijden,
het einde van lijden, het pad,
inzicht en realisatie
zijn leeg van een afzonderlijk zelf.
Wie dit kan zien hoeft niets meer te bereiken.

Bodhisattva’s die oefenen met het inzicht dat ons naar de andere oever brengt kennen geen belemmeringen in hun geest.
Vrij van belemmeringen kennen zij geen angst,
vernietigen zij alle verkeerde waarnemingen

en realiseren volmaakt Nirvāna.

Door de beoefening van het inzicht dat ons naar de andere oever brengt, kunnen alle Boeddha’s in het verleden, heden en de toekomst, authentieke en volmaakte verlichting bereiken.

Bel 1x

Weet daarom Śāriputra,
dat het inzicht dat ons naar de andere oever brengt een grootse mantra is,
de meest verhelderende mantra,
de hoogste mantra,
de ongeëvenaarde mantra,
de ware wijsheid die in staat is
aan alle vormen van lijden een einde te maken.

Laten we daarom het inzicht dat ons naar de andere oever brengt eren en deze mantra verkondigen:

“Gate, gate, pāragate, pārasaṃgate, bodhi svāhā!” “Gate, gate, pāragate, pārasaṃgate, bodhi svāhā!”

“Gate, gate, pāragate, pārasaṃgate, bodhi svāhā!” Bel 2x

Laatste versie Thich Nhat Hanh (2014) en br. Phap Xa 2015 (Nederlandse vertaling)