Verveling. Een vervelend onderwerp? Geenszins. Er is bijvoorbeeld een duidelijk verband tussen patriarchaat en verveling. Alle nieuwe technologie met in zijn kielzog de social media maken dat we ons dood vervelen. Is er iets aan te doen? Jazeker! Een lobotomie is bijvoorbeeld een goed begin. En een goed begin is het halve werk tenslotte: Dus laat ook gelijk je linkerhersenhelft verwijderen……

Op een avond zit ik me stierlijk te vervelen. Ik ben te moe om iets te doen. Om de verveling te verdrijven zet ik de televisie aan. Met een paar kussens in mijn rug vlij ik me op bed. Zo. Kom maar op met een leuk programma. Er moet toch iets verteerbaars te vinden zijn tussen al die rotzooi.

Op Z Doc is een documentaire over verveling, ‘De kracht van verveling‘. Nou moe. Komt dat even mooi uit. Met een half oor luister ik naar het vervelende verhaal. Met een half oog open kijk ik naar de oersaaie beelden…..

Een man verliest zijn mobiele telefoon. Heel vervelend natuurlijk. Hij is direct onthand. Zoekt constant in zijn jaszak en broekzak. Voelt zich ongemakkelijk. Weet zich met zijn houding geen raad. Verveeld zich binnen de kortste keren de tyfus.

Hij raakt geïntrigeerd door zijn eigen verveling. Geboeid zelfs. Dan is je verveling verdreven zou je zo zeggen. Je probleem is opgelost. Dan kun je je met zinvolle dingen bezig gaan houden. Want verveling is niet bepaald iets waar we ons mee bezig willen houden. Het is een strontvervelend onderwerp.

Dat blijkt weer uit het feit, dat er niet of nauwelijks wetenschappelijk onderzoek naar is gedaan. Bij toeval is ooit, bij een grootschalig opgezet onderzoek naar iets geheel anders, ontdekt dat er een direct verband is tussen verveling en jong overlijden. Je kunt je dus letterlijk dood vervelen. Gompie!

Maar niemand die op het idee komt om daar dan eens iets mee te gaan doen. Niemand? Nou, een enkeling.

Zo is er een man, Alan Caruba, die het ‘Boring Institute heeft opgericht. Aanvankelijk gewoon bedoeld als een geintje, maar later toch uitgegroeid tot iets. Weliswaar iets vaags. In een heus gebouw. Gerund door de man, die het voor de grap begonnen is.

Hij weet veel van het onderwerp af. Hij houdt er een paar eigenzinnige ideeën op na. Maar gedegen wetenschappelijk onderzoek ontbreekt.

Ben je al afgehaakt? Zit je je al stierlijk te vervelen?

Heks begrijpt nu eindelijk waarom de halve wereld meent te moeten bellen en smsen op de fiets, in de auto, desnoods tijdens seks: Men is verveeld. Het is niet omdat men constant contact wil hebben met de medemens. Het komt niet voort uit ons verlangen naar verbinding. Nee, het is louter stompzinnige verveling.

‘Verveling huist in de linkerhersenhelft. Het analytische deel,’  de Yang kant van ons brein dus. Ofwel het mannelijke deel. Onterecht overgewaardeerd in het al eeuwen aanhoudende patriarchaat, ‘Een vrouw, die bij een operatie die helft is kwijtgeraakt verveelt zich nooit naar eigen zeggen……’ beweert een wetenschapper.

‘In je rechterhersenhelft woont je vermogen om louter te zijn,’ voegt de gehalveerde vrouw daaraan toe. Ze kan iedereen de operatie aanraden. Je knapt er volgens haar geweldig van op.

Het is wat in het Boeddhisme ook wordt gepropageerd. Maak je los van de ratrace. Wees aanwezig in het hier en nu. Concentreer je op je ademhaling. Je hersengolven veranderen dan: Je bent er. Hier en nu. En dat is nooit saai.

 

Een jeugdvriend van me verveelde zich bij alles. Hij deed een paar studies op zijn sloffen en nog was het niet genoeg. Als hij zat te eten las hij de etiketten op flessen ketchup, potten pindakaas, pakken melk en hagelslag….. Tijdens het fietsen las hij onderweg alles wat los of vast zat aan verkeersborden, reclamezuilen en ga zo maar door……

De vader van een andere jeugdvriend liep altijd al lezend te wandelen. Met zijn neus in een dik boek. Een beledigde vrouw naast zich, want dat is dan lekker tijdens een zondagse wandeling met je modelgezinnetje: Loopt je vent er zo bij!

Maar goed, de man verveelde zich blijkbaar. Het is ook een beetje een gewoonte om altijd een object van je aandacht te willen hebben. Afleiding. Iets om achter aan te rennen.

‘Scholen zijn barbaarse instituten, waar verveling hoogtij viert,’ beweert iemand anders. ‘Als je naar de belangrijkste en meest bepalende factoren rond verveling kijkt zijn ze allemaal aanwezig in een klaslokaal…..’

‘Bijvoorbeeld urenlang stil zitten op een stoeltje. En dan de leerstof: Oersaai. En het wordt aangeleerd door herhaling, terwijl uit onderzoek is gebleken, dat herhaling dodelijk is voor de concentratie. De geest wil dat niet, telkens dezelfde ouwe koek.’

Een hele rij redenen om kinderen vooral niet in klaslokalen te gaan zitten vervelen met je hopeloze lesstof passeren de revue. Heks snapt nu eindelijk waarom ik nooit het onderwijs in heb gewild. Ik vind onze lesmethoden barbaars. Een vorm van kindermishandeling zelfs.

‘Klaslokalen zijn saai, scholen zijn saai. Men probeert zo min mogelijk prikkels aan te brengen. Lesstof is saai….’ Dan volgen er twee voorbeelden van kinderen die van school werden gestuurd omdat ze een opstel of spreekbeurt over verveling hadden gemaakt! Toe maar! Een gevoelig onderwerp dus.

Je mag kinderen dus zonder meer suf vervelen, maar als ze er iets van zeggen is dat taboe. Boe! Schandalig toch weer.

Heks is postuum blij dat ze nooit heeft meegewerkt aan deze misdadige praktijken. Kinderen dood vervelen. Vreselijk.

‘Je zou zo’n leuke juf zijn, het is zonde, dat je dat niet gaat doen,’ mijn moeder was er altijd voorstander van, dat ik voor de klas zou gaan staan. Maar zelf wilde ze er als jonge vrouw ook niet aan.

De man, die zijn telefoon kwijt is ontdekt de charme van er gewoon zijn. Om je heen kijken. Adem in, adem uit. Hij voelt zich gered. Bevrijd van zijn eigen verveling. ‘Juist door die telefoon raak ik extra verveeld. Juist dat constante aanbod aan prikkels maakt dat je meer wilt…… Verveling en sociale media gaan hand in hand…

‘Weg met de linker hersenhelft dus. Laten we massaal zo’n operatie ondergaan, dan leven we langer. En er zullen minder rellen zijn, die komen nu eenmaal heel vaak voort uit louter verveling.

Maar ook terrorisme heeft die vervelende component. Jonge mensen, die zich de kolere vervelen vinden hierin een geweldige uitlaatklep voor hun frustraties. Ooit heel goed verwoord  door Doris Lessing in het boek: ‘De barmhartige terroriste’. Eigenlijk verplichte literatuur voor de middelbare school.

Tegenwoordig vervelen Moslimjongeren zich het meest, maar dat is niet altijd zo geweest. De Rote Armee Fraktion bestond uit blanke rijkeluiskinderen. Die zich stierlijk verveelden.

‘Verveel jij je wel eens Heks?’ Niet eens zo vaak. Zelfs al lig ik vaak dagen in bed te dweilen. Maar ik woon dan ook ongeveer in mijn rechterhersenhelft. De linker raadpleeg ik louter voor feiten en analyses…..

Terwijl ik dit schrijf kom ik een andere documentaire over verveling tegen. ‘Bloody mondays & strawberry pies’ Een onderzoek naar het vermogen van mensen om niets te doen. een andere invalshoek dus.

Alles is dus nog niet gezegd over dit strontvervelende onderwerp……

Oh ja, tijd gaat echt langzamer als je je verveelt. Althans dat lijkt zo. Dat komt omdat je hersens dan gek genoeg sneller gaan werken…….

ER IS NOG HOOP! CHECK VERVEELJENIET

Roddel en achterklap, kwaadspreken: De wetenschap beweert dat het ergens goed voor is. Maar lekker is anders……

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Zorgvuldig spreken is een vak apart. Wij, mensen bakken er vaak geen zak van. Velen blebberen hun mening als een waterval van verbale diaree in de rondte. Als je niet uitkijkt wordt je makkelijk geraakt door rondvliegende spetters van deze uitwerpselen.

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsenroddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

 

Denk nu niet, dat het onnadenkende mensen zijn, die zich hieraan bezondigen. Spiritueel ontwikkelde en bewust levende mensen hebben er nogal eens een handje van. Dat komt mijns inziens, omdat ze ervan overtuigd zijn zelf geweldig bezig te zijn. Zo goed, dat ze gerechtigd zijn een oordeel te vellen over hun triviale medemens…..

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Nu flappert er ook nog wel eens iets uit mijn mond. Heks kan geweldig schelden. Vooral als ze erg moe is. De maand in het klooster was in dat opzicht een verademing. Plotseling nam de neiging tot verbaal uiten van ongenoegen volledig af. Het stil worden vanbinnen heeft een heilzaam effect op woede en verdriet. Zoute tranen werken prima tegen de bittere smaak van spijt en rancune.

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Een broertje dood heb ik echter aan roddelen. Kwaadspreken om er zelf wat beter op te staan is voor mij altijd al iets onbegrijpelijks geweest. Het gemiddelde sappige verhaal hoor ik pas als laatste. Of nooit…. En menig pikant detail is in de moordkuil van mijn hart gesmoord. Ik zie er stomweg de lol niet van in om andermans ellende te misbruiken om te socializen met de gemiddelde roddeltante of -oom. Want geloof me, mannen kunnen er ook wat van, kletskousgedrag….

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsenroddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Zelf ben ik regelmatig slachtoffer geweest van deze praktijken en het is afschuwelijk.

Jarenlang werken in de horeca heeft absoluut bijgedragen aan mijn inzicht in het verschijnsel kwaadspreken. Als er ergens stom wordt geluld, dan is het wel in het café.  De meeste kroegtijgers missen de nodige hersencellen tengevolge van hun alcoholgebruik. Daarnaast denkt de mannelijke helft van de zuipschuiten in het het algemeen louter met hun kleine uitwendig gedragen hersenen.

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsenroddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Het gemiddelde clubje aan een bar kletst over de persoon, die net het pand verlaten heeft. Dat verklaart ook, waarom de bezoekers aan zo’n etablissement maar blijven plakken. Zodra je je hielen licht gaat het over jou! Als barvrouw heb ik dit fenomeen jarenlang grondig kunnen observeren. Door een ander in een kwaad daglicht te stellen ziet je eigen trieste leven er eventjes iets rooskleuriger uit!

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsenroddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

 

Iets wat ik nog kwalijker vind dan kletsen over anderen is speculeren over dingen, die je niet zeker weet en dat vervolgens rondbazuinen. Dit laatste gebeurt heel vaak! En niet alleen in omgevingen, waar de alcohol rijkelijk stroomt.

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Afgelopen week hoor ik een smerige roddel over iemand, die ik goed ken. Het is een absurd verhaal. Hij zou wel eens…..roddelderoddel…….bladiebla…vuilbekdevuilbekkerij…… Ik zit met mijn  oren te klapperen, als ik de aantijgingen hoor. Wat een smerige insinuaties! Voor ik het weet spring ik uit mijn vel.

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

‘Nou, nou, Heks, rustig aan, zo erg is het toch niet’, krijg ik als reactie. De brengster van het slechte nieuwtje probeert mijn woede te sussen. ‘Ze erg is het wel’, foetert Heks, ‘Het is verschrikkelijk als je over de tong gaat. En dan nog met dingen, die helemaal niet waar zijn!’

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsenroddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

‘Waarom verzint iemand zoiets?’ vraag ik me later af. In mijn leven heb ik vaak te maken gehad met roddels voortkomend uit jaloezie. Ik heb dat altijd heel vreemd gevonden, want hoe kun je nu jaloers zijn op iemand met zo’n halvezolige gezondheid? Intussen begrijp ik iets beter hoe dit werkt. Het heeft met de onzekerheid van de ander te maken. Het maakt niet uit hoe je bent en wat je doet, een onzeker iemand zal een draak van je maken…..

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsenroddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Jaloezie en onzekerheid stoelen op tekort. Want waarom zou je een ander iets misgunnen als je zelf genoeg hebt? Dit leidt vaak tot contraproductief gedrag.

Ik ken iemand, die ooit de uitspraak deed: ‘Als ik een ander naar beneden trap, ga ik zelf omhoog!’ Dit nadat hij grondig in de rondte had getrapt. Heks had ook een flinke oplawaai van zijn stinkende voeten gehad. Hij knapte misschien wel enorm op na elke trap naar beneden, maar gelukkig is hij er uiteindelijk niet van geworden.

Ik ben er echter van overtuigd, dat ook hij snakt naar contact….

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Af en toe zie ik hem met een chagrijnige hoofd op de locale terrasjes zitten. Met een borrel in de aanslag naast zijn espresso. Of hij druilt door de stad op zoek naar afleiding. Een stok om de hond te slaan, zodat hij zich weer iets beter voelt. De diepe zelfafwijzing overschreeuwen, door een ander de grond in te stampen……

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsenroddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Heeft Heks zelf dan nooit geroddeld? Vast wel. Perongeluk. En misschien heb ik er ook wel eens iemand mee gekwetst. Ik doe mijn best en zal dat blijven doen. Dit verhaal heeft me weer eens goed gewezen op het belang van zorgvuldig spreken. Liefdevol spreken. Hoe wezenlijk het is.

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

Thich Nhat Hanh heeft er zijn vierde aandachtsoefening aan gewijd:

Aware of the suffering caused by unmindful speech and the inability to listen to others, I vow to cultivate loving speech and deep listening in order to bring joy and happiness to others and relieve others of their suffering. Knowing that words can create happiness or suffering, I vow to learn to speak truthfully, with words that inspire self-confidence, joy, and hope. I am determined not to spread news that I do not know to be certain and not to criticize or condemn things of which I am not sure. I will refrain from uttering words that can cause division or discord, or that can cause the family or the community to break. I will make all efforts to reconcile and resolve all conflicts, however small.

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen

En dan nog de zeer uitgebreide vertaling:

DE VIERDE AANDACHTSOEFENING: Liefdevol spreken en aandachtig luisteren
Bewust van het lijden veroorzaakt door onzorgvuldig spreken en het onvermogen om naar anderen te luisteren, beloof ik van ganser harte om te leren liefdevol te spreken en met mededogen te luisteren om zo het lijden te verminderen en verzoening  en vrede tot stand te brengen in mijzelf en tussen andere mensen, groeperingen en naties. Wetend dat woorden geluk of leed kunnen veroorzaken, heb ik het oprechte voornemen om de waarheid te spreken en woorden te kiezen die bijdragen tot zelfvertrouwen, vreugde en hoop. Als er woede in mij opkomt, neem ik mij voor om niets te zeggen. Ik zal dan met aandacht mijn adem volgen en loopmeditatie doen om zo mijn boosheid te herkennen. Ik zal diepgaand kijken naar het ontstaan van de boosheid, vooral naar verkeerde waarnemingen en gebrek aan begrip voor het lijden in mijzelf en in anderen. Ik zal op zo’n manier spreken en luisteren dat wij gezamenlijk ons lijden kunnen los laten en een weg kunnen vinden uit moeilijke situaties. Ik neem me voor geen geruchten te verspreiden en niets te zeggen dat verdeeldheid of onenigheid kan veroorzaken. Ik zal met de juiste inzet oefenen om mijn vermogen tot begrip, liefde, vreugde en saamhorigheid te voeden om zo boosheid, geweld en angst, die diep in mij verborgen liggen, langzaam maar zeker te kunnen transformeren.

Tot slot nog iets over de positieve aspecten van roddelen, want die zijn er ook! Alles is relatief……

roddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsenroddelen, achterklap. kwaadspreken, over anderen kletsen