Ex Animo zingt Matthäus met bevindelijke en vitale momenten, aldus de lovende recensie van Lidy van der Spek. Heks heeft een heerlijke bevindelijke dag en avond met dit prachtige meesterwerk van Johann Sebastian Bach. Ik ben fit genoeg: Het kan en mag! Elke dag wat mij betreft……

Doorkijkje door de enorme kerk

Matthäus Passion, woensdag 23 maart 2016, Pieterskerk te Leiden. Koor: Christelijke Oratorium Vereniging Ex Animo. Dirigent: Wim de Ru. Solisten: Tetsje van der Kooi, Ingeborg Bröcheler, Pascal Pittie, Laurens-Alexander Wyns, Joep Bröcheler , David Greco. Begeleiding: Holland Orkest Combinatie, m.m.v. Jeugdkoor BplusC, Thijs Kramer, orgel-continuo en Takeshi Sudo, Viola da gamba.

Het orkest zit klaar, het koor staat opgesteld, de generale kan beginnen

Woensdagmorgen schrijf ik een blogje in bed. Ik spaar mijn krachten, want ik moet de hele dag aan de bak met de Matthäus Passion. Eerst generale en dan uitvoering. Het blog gaat over de aanslagen, want daar is mijn bewustzijn van vergeven.

Om twaalf uur race ik naar de mondhygiëniste. Een ongelukkig geplande afspraak. Nou ja, ik zing vanavond in elk geval met een stralend gebit! ‘Er is een stukje van mijn kies afgebroken,’ vertel ik haar. Ze kijkt in mijn mond. ‘Oh nee, iet ies ein kroon gebroken!’ Mijn mondverzorgster is Oost Europees. Ze roept de tandarts erbij. Die maakt snel een foto en een vervolgafspraak.

’s Avonds hebben we natuurlijk allemaal mooie zwarte jurken en pakken aan…….

Dure grap hoor, zo’n gebroken kroontje. Deze prinses op de erwt is er in elk geval niet blij mee. Als een haas ga ik ervandoor. Ik ben door dit gedoe hartstikke laat voor de generale repetitie. Lunchen sla ik dan ook maar over.

Als ik in de kerk kom staat iedereen al klaar. Heks heeft een plekje buiten het koor. Krijg nou wat! Samen met mijn maatje zijn we aan de andere kant van het gangpad geposeerd, aan de rand van de te kleine tribune, waarop het koor zit. ‘We zitten op de strafbank,’ fluister ik in haar oor. Ze kijkt me berustend aan, maar baalt als een stekker.

kroonluchtertje

Door onze ongelukkige positie hoor ik de alten niet goed, behalve een paar alten achter me, waarvan er eentje enorm zit te broddelen hier en daar. Wel knallen via een pilaar de tenoren in mijn oor. Echt lekker zingen is er dus niet bij die middag. Maar ja, ik vind het al weer heel wat dat ik hier sta. En dat ik bij stem ben. Om dat te bewerkstelligen heb ik een hele week absolute rust gehouden: Het heeft gewerkt!

Na de generale repetitie scheur ik naar huis. Ik moet nog van alles, maar ik ben doodop. God, wat heb ik toch weinig energie. Hopeloos. Mijn lichaam vertoont slakkengedrag. Traag worstel ik me onder de douche door. En ik moet nog een hele avond knallen. Ik zorg dat ik op tijd terug ben in de kerk. Maar oh jee, extra pijnstillers innemen vergeten. En er is geen koffie voor ons vooraf!

Mijn maatje balend op de strafbank

Een koorvriendinnetje van me diept paracetamol op in haar van alle gemakken voorziene handtas. Ook trakteert ze me op een kopje koffie aan de bar. Zodoende trek ik net genoeg bij om er vol tegenaan te gaan. Onze inzingsessie doet de rest. Giebelig staan we even later aan weerszijden van de kerk opgesteld om in ganzenpas naar voren te marcheren.

Ik neem plaats op mijn strafstoel. De kerk zit stampvol. Er zijn nog maar een paar lege plekken. ‘Zo druk heb ik het nog nooit meegemaakt,’ sist mijn zangmaatje. Zij zingt al zeker voor de dertigste keer mee, dus dat zegt wel iets.

Even later komen de solisten en dirigent binnen. Het geroezemoes verstomt. Onze vice voorzitter neemt het woord. We gaan een minuut stilte houden voor de slachtoffers van de aanslagen bij onze zuiderburen.

bevriende sopranen

Even schrik ik, want ik heb soms moeite met het zich toe eigenen van allerlei leed door Jan en alleman. Tegelijkertijd gaat onze uitvoering van vanavond natuurlijk juist over onschuldige slachtoffers en foute politiek. Het wordt muisstil. De minuut duurt eindeloos. Heks kijkt vanuit haar hoge positie door doodstille kathedrale kerk. De kroonluchters verspreiden hun gouden licht kwistig door de enorme ruimte. Rond de eeuwenoude pilaren branden waxinelichtjes.

Dan is het zover. Onze dirigent, Wim de Ru,  zwaait zijn baton door de lucht. Het orkest begint zijn slepende eindeloos modulerende melodielijn. De spanning bouwt op. We halen diep adem en beginnen. ‘Kommt, Kommt,  Kohohohommt, ihr Töchter, helft mir klahahahahahahahahahahahagen,’ zingt Heks op volle sterkte vanuit haar strafbank. Mijn hart zwelt op in mijn borstkas. Heerlijk! We knallen het eerste deel eruit.

Vrolijke noten in de pauze!

‘Seht! Wohin? Auf unsre Schuld,’ klinkt het om me heen. Boven alles uit zingt het jeugdkoor ‘O Lamm Gottes, unschuldig,’ met hun ijle zuivere hoge stemmen. Dat ontroert me altijd zo. Dat prachtige jongenskoor dwars door alles heen.

De kop is eraf. Het verhaal neemt een aanvang. We zingen en zingen alsof ons leven ervan afhangt. Soms zacht en ingetogen, vooral bij de koralen, dan weer voluit. De gekke spreekkoren…. ‘Herr, bin ich’s?’ zingen we om beurten en tegen elkaar in. Ik hoor een Herr teveel realiseer ik me. Bin ich’s? ‘Nee, ik was het ,’geeft de alt achter me later toe.

‘Ich will bei meinem Jesu wachen,’ de tenor heeft een schitterende stem. ‘So schlafen unsre Sünden ein,’ antwoorden we. ‘Wat is dat toch prachtig dit gedeelte,’ geniet ik al zingende. Dan volgt al snel een favoriet van Heks.

Kwek kwek kwek. Het koor heeft een grote sociale funcie…..

Sind Blitze, sind Donner in Wolken verschwunden?
Eröffne den feurigen Abgrund, o Hölle,
zertrümmre, verderbe, verschlinge, zerschelle
mit plötzlicher Wut
den falschen Verräter, das mördrische Blut.

Oh, wat zingt dat toch lekker weg. Waanzinnig!

Niet veel later is het pauze. Steenvrouw is komen luisteren, maar ook Trui en haar prachtige dochter Vlinder zijn van de partij. Wat een enorme verrassing dat deze jongedame de hele Matthäus komt uitzitten speciaal voor mij! ‘Het is supergoed!’ zeggen mijn vriendinnen.

Engel is er ook, ik zie haar recht voor me op de derde rij zitten. Wat een geweldige plek! Na afloop kunnen we elkaar niet vinden. ‘Wat me zo opviel bij de Matthäus, was dat het trager/wat slepender ging, en met zóveel gevoel….niet alleen bij de solisten of t orkest, maar vooral t koor. Zo zacht en teer er gezongen werd. Was prachtig, voelde me door de muziek omarmd!’ schrijft ze me ’s nachts.

Bas/Bariton David Greco en dirigent Wim de Ru tijdens de generale repetitie

En een paar dagen later ‘Ik zag gisteren een stukje Matthäus op TV…..een beroemd koor en beroemde solisten enzo….het werd afgeraffeld, uptempo, zonder enig gevoel en compassie. Veel en veel liever jullie intonatie….. zó persoonlijk en gevoelig gebracht, alsof jullie het voor mij speciaal zongen. Als t koor begon te zingen, was het ook net alsof een golf van zachte wattenklanken over het publiek uitgerold werd.’

Geweldige recensie toch?

Nog een bevriende alt

De rest van de avond vliegt voorbij. We sterven van verdriet bij het hart van dit beroemde muziekstuk, het ‘Erbarme dich’. En daarna is het een afglijdende beweging naar het graf. Tegen die tijd crepeer ik van de pijn. Al dat opstaan en zitten. Het staan. De lange dag. De virussen die in mijn lijf rondwaren. Ik ben ook aan een wederopstanding toe zo langzamerhand…..

Mijn andere zangmaatje heeft er zin in!

Toch kan de Matthäus me nooit lang genoeg duren. Als we de laatste noten zingen baal ik dat het afgelopen is. Bij onze uitvoering wordt geklapt. Niet direct. Eerst is het zeker een minuut doodstil. Niet voor Brussel dit keer, alhoewel…. Indirect wel. Dan barst er een oorverdovend applaus los, we krijgen een staande ovatie! Het publiek wordt gek. Er komen bloemen voor de solisten en onze onvolprezen dirigent. Iedereen zweeft een paar meter boven de grond van geluk na het volbrengen van deze wereldberoemde lijdensweg…….

Een kwartier later zijn de meesten op weg naar buiten. Muziek ingepakt, vlinderstrikje aan de wilgen, leesbril opgeborgen, jas aan, tot ziens, was fijn, zit er weer op…. Heks drinkt nog een glaasje wijn met Trui en Vlinder in de leegstromende kerk. Daarna tref ik Frogs in mijn huis. Hij heeft voor Varkentje gezorgd. We nemen nog meer wijn en ik vertel over mijn belevenissen.

Ja, we gaan weer beginnen

Lang nadat hij naar huis is stuiter ik nog in de rondte. Ik luister nog naar een stuk of twintig uitvoeringen van ‘Ich will bei meinem Jesu wachen,’ sommigen zo mooi dat de tranen over mijn wangen rollen. Maar bij een licht nichterige balletuitvoering geïnspireerd op de muziek krijg ik de slappe lach. Alhoewel het einde daarvan wel weer prachtig is: Tijdens de laatste tonen van het stuk valt de danser in slaap……

De dagen er op zie ik nog twee fantastische documentaires over onze geliefde Matthäus Passion. Prachtig, allebei. In één ervan,  2Doc: Erbarme Dich’, zit ook veel dans en beweging. Het is een zeer interactieve uitvoering. De muzikanten, het koor, iedereen acteert mee: Fantastisch, heel dramatisch. Zo zou ik em ook wel eens willen zingen. De muziek leent zich er bij uitstek voor!

Nog wat laatste markeringen aanbrengen……

De andere, ‘2Doc: Mijn Matthäus’,  gaat over hoe dit meesterwerk het leven van mensen beïnvloedt. Ook heel mooi en indringend. En herkenbaar voor ons verslaafde amateurzangers…….Een aanrader voor alle Matthäus fanaten……

Tot slot de recensie in het Leidsch Dagblad:

We kregen een geweldige recensie in Leidsch Dagblad! 

Voor degenen die niet weten wat ze met het woordje bevindelijk aanmoeten, kijk eens hier: Wat bedoelt men nou eigenlijk echt met “bevindelijke prediking”? Een antwoord vanuit de reformatorische hoek……

Onze inzingruimte, tevens omkleedruimte

Oude vrienden brengen eerbetoon aan dwarse roodharige: Intiem fijn afscheid ondanks zijn eeuwige vlijmscherpe cynisme…..

dance of death, DOOD, CREMATIE, comic, death, grap over dood, begrafenis grap,

Woensdagavond komt Buurman langs, luidruchtig als altijd. Hij komt de details doornemen van onze afspraak de dag erop. We gaan samen naar het afscheid van Rooie. Heks luistert naar zijn opgewonden verhalen. Oh, oh, wat kan hij het toch altijd mooi vertellen. Ik lig helemaal in een deuk. Ook dit is eerder regel dan uitzondering als ik in zijn gezelschap verkeer.

dance of death, DOOD, CREMATIE, comic, death, grap over dood, begrafenis grap,

Ondanks het feit, dat ik doodmoe ben slaap ik heel slecht die nacht. Donderdagmorgen heb ik dan ook helemaal geen praatjes meer. Buurman meldt zich op het afgesproken tijdstip. We drinken een bak sterke koffie en fietsen naar het uitvaartcentrum. Daar voegt Trui zich bij ons.

dance of death, DOOD, CREMATIE, comic, death, grap over dood, begrafenis grap,

Het is een heel warm gebeuren. Een klein gezelschap neemt afscheid van een aartsrebel. Zelfs in zijn kist ligt er nog een opstandige trek rond zijn mond. We kijken door fotoboeken van vroeger. Er liggen gedichten van zijn hand op bierviltjes. ook blijkt Rooie onverwachte talenten te hebben gehad op het beeldende vlak. Er staan een paar prachtige sculpturen, zo te zien zijn het zelfportretten….

dance of death, DOOD, CREMATIE, comic, death, grap over dood, begrafenis grap,

Mijn vriendin ziet allemaal jeugdvrienden terug na jaren. Wie zegt dat begrafenissen niet gezellig zijn? Dan spreekt de broer van Rooie ons toe. Een heel liefdevol verhaal over zijn jongere broertje. Er wordt prachtige muziek gedraaid, natuurlijk van Tom Waits. Wie wil mag iets zeggen. Trui staat op en schudt zomaar een hartverwarmend verhaal uit haar mouw. Dat had die Rooie vast nooit verwacht……

dance of death, DOOD, CREMATIE, comic, death, grap over dood, begrafenis grap,

Buurman draagt het prachtige gedicht voor, dat hij speciaal voor onze oude strijdmakker heeft geschreven. ‘Zevengesternte’. Een wonderschoon eerbetoon!

Dan zwaaien we de kist uit.

dance of death, DOOD, CREMATIE, comic, death, grap over dood, begrafenis grap,

Eenmaal thuis moet ik nog even op stap met mijn hond. Maar zodra dat achter de rug is kruip ik weer in mijn bedje. Ik blijk toch weer een griepje te hebben opgepikt. Rillerig en beroerd breng ik de rest van de dag zo door. Buiten is het guur en koud. Rooie heeft daar geen last meer van. ‘Die klaagt straks vast over de hitte’, grapte Buurman tegen de broer, toen de lijkwagen vertrok richting crematorium. ‘Haha’, lachte broerlief, ‘Jij weet precies de juiste toon te treffen, helemaal raak! Hij hield zo van zwarte humor!  Zo moeten we ermee omgaan!’

dance of death, DOOD, CREMATIE, comic, death, grap over dood, begrafenis grap,

dance of death, DOOD, CREMATIE, comic, death, grap over dood, begrafenis grap, dance of death, DOOD, CREMATIE, comic, death, grap over dood, begrafenis grap,

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is de mooiste heks van het land???

spiegeltje, spiegeltje

Plotseling krijg ik mezelf in het oog….

Zeven kleine etensbakjes voor de katten en een grote voor de hond staan klaar op het aanrecht. (Ons enige recht, dames….. 🙂 ) Heks maakt eten klaar voor haar huisgenoten. Vanaf een rijdende broodplank wordt ze gadegeslagen door haar kattenfamilie. Ys houdt zich gedeisd op de achtergrond. Eindelijk loop ik dan door het huis met al die etensbakken. Enthousiast gevolgd door de belanghebbenden. Even later: Iedereen eet. Tevredenheid alom….

Ysbrandt heeft wel eens heel boos en indrukwekkend staan grommen naar zijn spiegelbeeld… Als pup!

In de keuken ruim ik de laatste spullen op en zie mezelf in de spiegel bezig. Ik kijk naar mezelf. Ik zie een stralende vrouw. Ik probeer te zien hoe ik me voel. De muizenissen in mijn hoofd op mijn gezicht uitgetekend. Al dat getob…. Ik zie het niet. Tegenover me staat een dochter van de Godin, een ongelofelijk lekker ding. Klaar om de wereld te veroveren.

knappe vrouw voor spiegel!

Jee, wat ben ik knap! Met al mijn ups en downs!

Hoe komt dat?

Laat ik er dit over zeggen: Zonet anderhalf uur met Tromvrouw getelefoneerd. Onze vakantie is aanstaande. In ons gesprek kwamen zoveel dingen voorbij. Een feest der herkenning. Allebei verheugen we ons op dit weekje weg. We giebelen bij voorbaat. Heks gaat natuurlijk flink uitpakken met haar voorbereidingen. Welke vreemde dingen gaan er nu weer mee? Badeendjes? Poppenkastpoppen? Schmink?

Ik houd jullie op de hoogte! Wordt vervolgd!

poppenkastpop kijkt in spiegel

Popenkastpop als alter ego

Mysterieuze vondst in brievenbus, synchroniciteit ten top, gevolgd door nostalgische lunch met jeugdvrienden.

jeugdvrienden

Jeugdvrienden

Vanmorgen kijk ik op mijn weg naar buiten in de brievenbus. Eigenlijk vreemd, want op zondag krijg ik nooit post…. Maar wie schetst mijn verbazing, als ik een boekje in de bus vind. ‘De renner’, van Tim Krabbé….. ‘Nou breekt mijn klomp’, denkt Heks. Geen afzender. Ik snuffel er even aan, duidelijk tweedehands!

vriendinnen

Veertig jaar geleden

vriendinnen

Nauwelijks veranderd toch?

Nu moet je weten, dat de bange fietsenmaker me bij zijn eerste bezoek een boek over wielrennen cadeau deed bij wijze van hofmakerij. ‘Helaas hadden ze niet het boekje van Tim Krabbé’, zei hij,’ maar dat krijg je nog wel eens van me!’ Ik denk dat dat boekje net zoiets is als de waterkoker van Tank. Alle exen hebben een exemplaar in de boekenkast staan!

vriendinnen in de douche

Heks en Appeltje dertig jaar geleden tijdens een toneelweekend

mooie dames

Appeltje en de schone Helena

Even schiet het door me heen, dat hij misschien dit exemplaar in mijn bus heeft gegooid tijdens een fietsronde. Maar waarom in godsnaam? Omdat het bij al zijn veroveringen op de plank hoort? Suffig sta ik naar dit stokoude exemplaar te staren. ‘Hij zou ook nooit zo’n oud boekje geven, het is een man van nieuw, nieuw nieuw’, mijmer ik.

mannen op terras

Staart, de man van Moeders en Eerhart

Met een slaperig hoofd komt mijn buurman de trap af. Ik zwaai het boekje heen en weer voor zijn neus. ‘Kijk eens wat ik in mijn brievenbus vind…’ Als snel blijkt, dat hij net een mailtje heeft ontvangen van een vriend, dat er een boek in zijn brievenbus is gedeponeerd. In de verkeerde brievenbus dus…. Vreemde synchroniciteit weer. Maar gelukkig wordt het mysterie snel ontrafeld….

oude vrienden op terras

Eerhart en Tacitus

Aan het begin van de middag lunch ik met mijn jeugdvrienden op een zonovergoten terras in de Vlietlanden. Het is heerlijk om elkaar weer eens uitgebreid te spreken onder het genot van een hapje en een drankje.

Allereerst brengen we een toast uit op Moeders. Deze bijeenkomst heeft ze toch maar weer mooi bewerkstelligd. Wat zou ze ervan genoten hebben als ze er bij had kunnen zijn!  Ze is erbij, niet fysiek, maar in al onze harten is ze aanwezig.

man op terras

Tacitus met zijn scherpe tong

De moeder van mijn jeugdvriendin is er ook! Wat heb ik haar al lang niet meer gesproken. Ik was jarenlang kind aan huis bij hen. Door haar toedoen heb ik die diepe liefde voor Schotland opgevat. Zij is een halve Schotse. Ik ben een aantal keren met haar naar haar moederland gereisd en heb daar de beste herinneringen aan.

vrouw op terras

Kittekat, de moeder van mijn jeugdvriendin

Gedurende mijn hele middelbare schooltijd kwamen we met alle schoolvriendinnen op vrijdagmiddag bij haar op de thee. Ze leerde ons haar eigenwijze levenslessen. ‘Zorg dat je op eigen benen staat, je moet ooit in je adolescente leven het gevoel kennen, dat niemand weet waar je uithangt en wat je doet!’ Ik heb heel goed naar haar geluisterd. Zelfs nu weet meestal niemand waar ik uithang en wat ik doe…… 🙂

Er lopen allemaal kinderen rond te springen. Welk kind is van wie? Wat zijn ze al volwassen! Gelukkig is er één vriendin, die pas laat aan kinderen is begonnen. Dus er loopt ook nog wat heerlijk jong spul tussendoor.

lachende  Indische man

Staart

Het is onmogelijk om iedereen te spreken in die paar uurtjes. Veel te snel is het tijd om op te stappen. ‘We gaan dit snel weer doen!’, hoor ik links en rechts. Dat lijkt Heks wel wat. Dan is ze weer van de partij. Als ze haar niet vergeten uit te nodigen tenminste…..

Op weg naar de auto sta ik nog ruim een half uur met Appeltje te praten op een straathoek. We hebben vroeger lief en leed gedeeld, jarenlang. Ook nu vertonen onze levens een opmerkelijke paralel. We zijn allebei veel met Boeddhisme bezig. Appeltje reist zelfs regelmatig naar Japan, scheert haar hoofd kaal en vervangt dan tijdelijk de abt van een klooster in de buurt van Hiroshima.

mooie vrouw op terras

Heks geniet

Intens tevreden rijd ik naar huis. Als ik mijn auto parkeer, zie ik één van mijn vrienden aan komen peddelen op zijn fiets. Weer zo’n grappig geval van  synchroniciteit. Ik ben hem in geen twintig jaar waar dan ook tegen gekomen. En nu lunchen we met elkaar en kom ik hem een uur later op een andere plek weer tegen.

Het leven zit vol magie.

hippiestel

Staart met rood haar, geverfd en geknipt door Heks.
Een uniek kapsel, zijn moeder schrok zich dood

Hoornse Hop

Hoornse Hop

Hoornse Hop

Ik zou wel

eeuwig

in veld

willen staan

balletje gooien

met hondje

ik zou wel eeuwig

wind in de rug

vallend en spelend

soms zijwaarts

de bal

vervloeiend

ik zou

eeuwig leven

geven voor

IJselmeer beukend

op zwarte kasseien

Optimisten

richten hun zeilende

oren op

En jij naast me

kadetjes en pret

en oren

als zeilen

kunnen liedje horen

spelend langs randen

van zomerse kou

IJselmeer

IJselmeer

Hoornse Hop

Hop hop