Fenomenale uitvoering van de Matthäus Passion door Christelijke Oratorium Vereniging Ex Animo. Het leukste koor van Leiden en omstreken! Met de beste dirigent ooit! Het publiek gaat uit zijn dak, staande ovaties, juichende recensie in het Leidsch Dagblad!

©TOVERHEKS.COM

Matthäusmeisje, Bachmeisje ©TOVERHEKS.COM

Het weekend voor de Matthäus houd ik mijn mond. Vier dagen lang zeg ik geen stom woord. Slechts het hoognodige. Christelijk gemotiveerde boeddhistische ‘Noble Silence’. Ik zwijg en zwijg. Neem de partituur nog een keertje door, maar zonder stem te geven aan de muziek. Ik heb ook niet veel stem om te geven. Mijn keel doet pijn, er zitten rare hobbels in, die ik niet doorgeslikt krijg. En mijn holtes zijn verworden tot snotgrot. Onbruikbaar als resonantieruimte………

Hoewel ik em knijp of ik wel mee kan zingen kijk ik toch uit naar ons concert. Het is me tot nu toe altijd nog gelukt om op tijd bij stem te zijn. Min of meer. En ik mag die avond alles geven, de dagen erna ben ik voor mijn part zo schor als een krielkip.

‘Zolang ik woensdagavond maar enigszins bij stem ben! Lieve Here Jezus Christus, Maagd Moedertje Maria. En God de Vader natuurlijk niet te vergeten……. Uiteindelijk is het voor de goede zaak, jullie zaak!’ bepleit ik in een echt heksengebedje mijn discutabele deelname aan dit concert. Ik ga hoe dan ook op dat podium staan! Al moet ik het hele stuk playbacken. Reken maar van yes.

De hele week sta ik doodziek op. Een symptoom van ME. Bijna elke dag heb je een zware kater te verstouwen, maar het goede nieuws is dat je er geen druppel voor hoeft te drinken! Ook woensdag kom ik kreukelig uit mijn bed. Ik deuk mezelf uit en begeef me richting Erwtje, een boom van een kerel met een lief hart. Hij gaat vandaag op mijn hondje passen! Wat heerlijk! kan ik me helemaal aan Bach wijden!

‘Zo Heks, heb je er zin in?’ Erwt neemt de tas met hondenbenodigdheden in ontvangst, ‘je hebt werkelijk aan alles gedacht, haha!’ Goedlachs als altijd maakt hij nog snel een paar kwinkslagen. Het is de eerste keer dat VikThor uit logeren gaat. Best spannend! Ik heb dus inderdaad de duvel en zijn ouwe moer ingepakt!

©TOVERHEKS.COM

Die avond ga ik voluit! ©TOVERHEKS.COM

Om half twee schuif ik de Pieterskerk in voor de generale repetitie. De kathedrale kerk zoemt als een reusachtige bijenkorf van de activiteiten. Maar liefst twee enorme orkesten zijn aan het stemmen. De solisten zijn grotendeels gearriveerd. Jezus zelfs helemaal vanuit Duitsland……

De gehele middag zingen we ons een slag in de rondte. Het hele stuk wordt nog eens doorgenomen! Heks spaart haar stem zoveel mogelijk. Ik zing wel, maar laat de hoge noten zitten. Ik heb geen zin om vanavond niet voluit te kunnen gaan. De dames om me heen laten zich helmaal niet horen. Op Anna na dan, die galmt vertrouwd aan mijn zijde. ‘Wat is het stil bij de alten van koor 1. Hoe komt dat dames?’ Zelfs de dirigent krijgt het in de gaten. Oh shit. We zijn toch niet allemaal verkouden?

Aan het eind van de middag scheur ik naar huis. Snel prop ik een maaltijd naar binnen. Dan ga ik gloeiendheet douchen. Een paar sterke koppen koffie en een hap pijnstillers verder trek ik mijn lange zwarte rok aan. De door het koor beschikbaar gestelde robes zijn veel te kort voor mijn ellenlange benen en bovendien zeer onflatteus. Zeer geschikt als voorbehoedsmiddel, dat wel. Er zullen geen erotisch getinte ongeregeldheden voorkomen tijdens een concert als je dat draagt……

Mij echter niet gezien. Ik heb intussen een mooi exemplaar op de kop getikt met  een paar lagen tule over elkaar. ‘Er zit toch wel een onderrok onder, Heks?’ zal mijn maatje en buurvrouw alt Anna later streng vragen. Een doorkijkrok is natuurlijk uit den boze bij een christelijke oratorium vereniging…….

Nog eventjes een kwast over mijn toet en ik ben er klaar voor. Om zeven uur verzamelen we met het koor. We zingen eventjes vliegensvlug in. Intussen stroomt de kerk vol. Het concert is compleet uitverkocht!

Even later staan we op het enorme podium. Heks helemaal vooraan. Pal achter de dwarsfluitisten en de hobo’s. Fantastisch.

Twee complete koren en een kinderkoor. Twee volledige orkesten. Een keur aan solisten…… En niet te vergeten onze sublieme dirigent Wim de Ru!

©TOVERHEKS.COM

Het lijdensverhaal hakt er weer diep in bij ons allemaal ©TOVERHEKS.COM

Wim is geruime tijd stil voordat we beginnen. Je kunt een speld horen vallen. Dan klinken de eerste tonen van dit magistrale muziekstuk. Het moduleert van de ene toonsoort in de andere! Direct al mooi en spannend. ‘Kommt, kommt!’ zingen we even later.

In de pauze horen we al dat het publiek uitzinnig is van enthousiasme. maar ja. We hebben dan nog het grootste deel te gaan. En vergis je niet, dat is een hele klus. Als we op tweederde zijn voel ik de vermoeidheid toeslaan. Ik moet ergens nog een beetje reserve energie aan gaan spreken….. Uit een reservedepot dat ik niet heb!

Een kwartier nadat de laatste tonen klinken zit ik alweer thuis. Dat is toch altijd zo gek. We leven er maanden naar toe en zijn een hele dag druk in de weer. ‘Voor mij is dit de mooiste avond van het jaar, Heks,’ aldus mijn maatje Anna. En als het erop zit is iedereen binnen tien minuten verdwenen met partituur en al. Niks geen gezellig geborrel met je medezangers.

©TOVERHEKS.COM

©TOVERHEKS.COM

Het zal de christelijke invloed wel zijn. Of de algehele vermoeidheid na zo’n lange dag. De gemiddelde leeftijd van de zangers ook…..

Heks stuitert in elk geval nog tot vier uur ’s nachts door de woonkamer. Stijf van de adrenaline. Wat dat betreft had ik best de kroeg in kunnen gaan.

De volgende dag kan ik niet bewegen en niet spreken. Ik haal mijn hondje op en laat hem nog eens goed uit. Daar moet hij het dan maar een beetje mee doen!

Een dag later krijg ik een krantenartikel over onze uitvoering onder ogen. Een geweldige recensie! Nog nooit zijn we zo de hemel ingeprezen als dit jaar door Lidy van der Spek. En dat wil wat zeggen. Zij vindt altijd wel ergens een haar in, dus als zij de uitvoering echt goed vond, dan is het werkelijk fenomenaal geweest!

Recensie MP 2017 Leids Dagblad

 

Ex Animo zingt Matthäus met bevindelijke en vitale momenten, aldus de lovende recensie van Lidy van der Spek. Heks heeft een heerlijke bevindelijke dag en avond met dit prachtige meesterwerk van Johann Sebastian Bach. Ik ben fit genoeg: Het kan en mag! Elke dag wat mij betreft……

Doorkijkje door de enorme kerk

Matthäus Passion, woensdag 23 maart 2016, Pieterskerk te Leiden. Koor: Christelijke Oratorium Vereniging Ex Animo. Dirigent: Wim de Ru. Solisten: Tetsje van der Kooi, Ingeborg Bröcheler, Pascal Pittie, Laurens-Alexander Wyns, Joep Bröcheler , David Greco. Begeleiding: Holland Orkest Combinatie, m.m.v. Jeugdkoor BplusC, Thijs Kramer, orgel-continuo en Takeshi Sudo, Viola da gamba.

Het orkest zit klaar, het koor staat opgesteld, de generale kan beginnen

Woensdagmorgen schrijf ik een blogje in bed. Ik spaar mijn krachten, want ik moet de hele dag aan de bak met de Matthäus Passion. Eerst generale en dan uitvoering. Het blog gaat over de aanslagen, want daar is mijn bewustzijn van vergeven.

Om twaalf uur race ik naar de mondhygiëniste. Een ongelukkig geplande afspraak. Nou ja, ik zing vanavond in elk geval met een stralend gebit! ‘Er is een stukje van mijn kies afgebroken,’ vertel ik haar. Ze kijkt in mijn mond. ‘Oh nee, iet ies ein kroon gebroken!’ Mijn mondverzorgster is Oost Europees. Ze roept de tandarts erbij. Die maakt snel een foto en een vervolgafspraak.

’s Avonds hebben we natuurlijk allemaal mooie zwarte jurken en pakken aan…….

Dure grap hoor, zo’n gebroken kroontje. Deze prinses op de erwt is er in elk geval niet blij mee. Als een haas ga ik ervandoor. Ik ben door dit gedoe hartstikke laat voor de generale repetitie. Lunchen sla ik dan ook maar over.

Als ik in de kerk kom staat iedereen al klaar. Heks heeft een plekje buiten het koor. Krijg nou wat! Samen met mijn maatje zijn we aan de andere kant van het gangpad geposeerd, aan de rand van de te kleine tribune, waarop het koor zit. ‘We zitten op de strafbank,’ fluister ik in haar oor. Ze kijkt me berustend aan, maar baalt als een stekker.

kroonluchtertje

Door onze ongelukkige positie hoor ik de alten niet goed, behalve een paar alten achter me, waarvan er eentje enorm zit te broddelen hier en daar. Wel knallen via een pilaar de tenoren in mijn oor. Echt lekker zingen is er dus niet bij die middag. Maar ja, ik vind het al weer heel wat dat ik hier sta. En dat ik bij stem ben. Om dat te bewerkstelligen heb ik een hele week absolute rust gehouden: Het heeft gewerkt!

Na de generale repetitie scheur ik naar huis. Ik moet nog van alles, maar ik ben doodop. God, wat heb ik toch weinig energie. Hopeloos. Mijn lichaam vertoont slakkengedrag. Traag worstel ik me onder de douche door. En ik moet nog een hele avond knallen. Ik zorg dat ik op tijd terug ben in de kerk. Maar oh jee, extra pijnstillers innemen vergeten. En er is geen koffie voor ons vooraf!

Mijn maatje balend op de strafbank

Een koorvriendinnetje van me diept paracetamol op in haar van alle gemakken voorziene handtas. Ook trakteert ze me op een kopje koffie aan de bar. Zodoende trek ik net genoeg bij om er vol tegenaan te gaan. Onze inzingsessie doet de rest. Giebelig staan we even later aan weerszijden van de kerk opgesteld om in ganzenpas naar voren te marcheren.

Ik neem plaats op mijn strafstoel. De kerk zit stampvol. Er zijn nog maar een paar lege plekken. ‘Zo druk heb ik het nog nooit meegemaakt,’ sist mijn zangmaatje. Zij zingt al zeker voor de dertigste keer mee, dus dat zegt wel iets.

Even later komen de solisten en dirigent binnen. Het geroezemoes verstomt. Onze vice voorzitter neemt het woord. We gaan een minuut stilte houden voor de slachtoffers van de aanslagen bij onze zuiderburen.

bevriende sopranen

Even schrik ik, want ik heb soms moeite met het zich toe eigenen van allerlei leed door Jan en alleman. Tegelijkertijd gaat onze uitvoering van vanavond natuurlijk juist over onschuldige slachtoffers en foute politiek. Het wordt muisstil. De minuut duurt eindeloos. Heks kijkt vanuit haar hoge positie door doodstille kathedrale kerk. De kroonluchters verspreiden hun gouden licht kwistig door de enorme ruimte. Rond de eeuwenoude pilaren branden waxinelichtjes.

Dan is het zover. Onze dirigent, Wim de Ru,  zwaait zijn baton door de lucht. Het orkest begint zijn slepende eindeloos modulerende melodielijn. De spanning bouwt op. We halen diep adem en beginnen. ‘Kommt, Kommt,  Kohohohommt, ihr Töchter, helft mir klahahahahahahahahahahahagen,’ zingt Heks op volle sterkte vanuit haar strafbank. Mijn hart zwelt op in mijn borstkas. Heerlijk! We knallen het eerste deel eruit.

Vrolijke noten in de pauze!

‘Seht! Wohin? Auf unsre Schuld,’ klinkt het om me heen. Boven alles uit zingt het jeugdkoor ‘O Lamm Gottes, unschuldig,’ met hun ijle zuivere hoge stemmen. Dat ontroert me altijd zo. Dat prachtige jongenskoor dwars door alles heen.

De kop is eraf. Het verhaal neemt een aanvang. We zingen en zingen alsof ons leven ervan afhangt. Soms zacht en ingetogen, vooral bij de koralen, dan weer voluit. De gekke spreekkoren…. ‘Herr, bin ich’s?’ zingen we om beurten en tegen elkaar in. Ik hoor een Herr teveel realiseer ik me. Bin ich’s? ‘Nee, ik was het ,’geeft de alt achter me later toe.

‘Ich will bei meinem Jesu wachen,’ de tenor heeft een schitterende stem. ‘So schlafen unsre Sünden ein,’ antwoorden we. ‘Wat is dat toch prachtig dit gedeelte,’ geniet ik al zingende. Dan volgt al snel een favoriet van Heks.

Kwek kwek kwek. Het koor heeft een grote sociale funcie…..

Sind Blitze, sind Donner in Wolken verschwunden?
Eröffne den feurigen Abgrund, o Hölle,
zertrümmre, verderbe, verschlinge, zerschelle
mit plötzlicher Wut
den falschen Verräter, das mördrische Blut.

Oh, wat zingt dat toch lekker weg. Waanzinnig!

Niet veel later is het pauze. Steenvrouw is komen luisteren, maar ook Trui en haar prachtige dochter Vlinder zijn van de partij. Wat een enorme verrassing dat deze jongedame de hele Matthäus komt uitzitten speciaal voor mij! ‘Het is supergoed!’ zeggen mijn vriendinnen.

Engel is er ook, ik zie haar recht voor me op de derde rij zitten. Wat een geweldige plek! Na afloop kunnen we elkaar niet vinden. ‘Wat me zo opviel bij de Matthäus, was dat het trager/wat slepender ging, en met zóveel gevoel….niet alleen bij de solisten of t orkest, maar vooral t koor. Zo zacht en teer er gezongen werd. Was prachtig, voelde me door de muziek omarmd!’ schrijft ze me ’s nachts.

Bas/Bariton David Greco en dirigent Wim de Ru tijdens de generale repetitie

En een paar dagen later ‘Ik zag gisteren een stukje Matthäus op TV…..een beroemd koor en beroemde solisten enzo….het werd afgeraffeld, uptempo, zonder enig gevoel en compassie. Veel en veel liever jullie intonatie….. zó persoonlijk en gevoelig gebracht, alsof jullie het voor mij speciaal zongen. Als t koor begon te zingen, was het ook net alsof een golf van zachte wattenklanken over het publiek uitgerold werd.’

Geweldige recensie toch?

Nog een bevriende alt

De rest van de avond vliegt voorbij. We sterven van verdriet bij het hart van dit beroemde muziekstuk, het ‘Erbarme dich’. En daarna is het een afglijdende beweging naar het graf. Tegen die tijd crepeer ik van de pijn. Al dat opstaan en zitten. Het staan. De lange dag. De virussen die in mijn lijf rondwaren. Ik ben ook aan een wederopstanding toe zo langzamerhand…..

Mijn andere zangmaatje heeft er zin in!

Toch kan de Matthäus me nooit lang genoeg duren. Als we de laatste noten zingen baal ik dat het afgelopen is. Bij onze uitvoering wordt geklapt. Niet direct. Eerst is het zeker een minuut doodstil. Niet voor Brussel dit keer, alhoewel…. Indirect wel. Dan barst er een oorverdovend applaus los, we krijgen een staande ovatie! Het publiek wordt gek. Er komen bloemen voor de solisten en onze onvolprezen dirigent. Iedereen zweeft een paar meter boven de grond van geluk na het volbrengen van deze wereldberoemde lijdensweg…….

Een kwartier later zijn de meesten op weg naar buiten. Muziek ingepakt, vlinderstrikje aan de wilgen, leesbril opgeborgen, jas aan, tot ziens, was fijn, zit er weer op…. Heks drinkt nog een glaasje wijn met Trui en Vlinder in de leegstromende kerk. Daarna tref ik Frogs in mijn huis. Hij heeft voor Varkentje gezorgd. We nemen nog meer wijn en ik vertel over mijn belevenissen.

Ja, we gaan weer beginnen

Lang nadat hij naar huis is stuiter ik nog in de rondte. Ik luister nog naar een stuk of twintig uitvoeringen van ‘Ich will bei meinem Jesu wachen,’ sommigen zo mooi dat de tranen over mijn wangen rollen. Maar bij een licht nichterige balletuitvoering geïnspireerd op de muziek krijg ik de slappe lach. Alhoewel het einde daarvan wel weer prachtig is: Tijdens de laatste tonen van het stuk valt de danser in slaap……

De dagen er op zie ik nog twee fantastische documentaires over onze geliefde Matthäus Passion. Prachtig, allebei. In één ervan,  2Doc: Erbarme Dich’, zit ook veel dans en beweging. Het is een zeer interactieve uitvoering. De muzikanten, het koor, iedereen acteert mee: Fantastisch, heel dramatisch. Zo zou ik em ook wel eens willen zingen. De muziek leent zich er bij uitstek voor!

Nog wat laatste markeringen aanbrengen……

De andere, ‘2Doc: Mijn Matthäus’,  gaat over hoe dit meesterwerk het leven van mensen beïnvloedt. Ook heel mooi en indringend. En herkenbaar voor ons verslaafde amateurzangers…….Een aanrader voor alle Matthäus fanaten……

Tot slot de recensie in het Leidsch Dagblad:

We kregen een geweldige recensie in Leidsch Dagblad! 

Voor degenen die niet weten wat ze met het woordje bevindelijk aanmoeten, kijk eens hier: Wat bedoelt men nou eigenlijk echt met “bevindelijke prediking”? Een antwoord vanuit de reformatorische hoek……

Onze inzingruimte, tevens omkleedruimte

En? Is er een wonder gebeurd? Heeft Heks mee kunnen zingen met het jubileumconcert van de Christelijke Oratorium Vereniging ‘EX ANIMO’ ? Ik heb het op een akkoordje gegooid met het goddelijke. Dat leek me wel gepast!

Pieterskerk Leiden, concert, Ex Animo, bloemen, kroonluchters, oud orgel. kathedrale kerk

Donderdagavond doe ik een schietgebedje voor mijn stem. Na een paar ellendige schorre dagen komt er helemaal geen geluid meer uit mijn keel. Ik baal als een stekker. Morgen is het grote concert en ik voel me helemaal niet jofel. Ik houd dus maar zoveel mogelijk rust. Intussen probeer ik het op een akkoordje te gooien met God en Godin. ‘Ik heb het liever in mijn rug, dan dit, lieve God. Dit monddood zijn is in de huidige omstandigheden, met een concert voor de deur,  echt waardeloos.’

Frogs  biedt aan om een avondronde met mijn hondje te lopen. Als we later nog een kopje thee drinken smeek ik hem om een kaarsje voor me te branden. ‘Jij kunt dat vast heel goed, Frogs. En vraag direct ook aan mijn vriendinnetje Tanneke of ze me wil helpen!’

Pieterskerk Leiden, concert, Ex Animo, bloemen, kroonluchters, oud orgel. kathedrale kerk

Vrijdagmorgen loop ik een enorme ronde met Ysbrand. Bij een ouderwetse drogist koop ik allerhande desinfecterende gorgelmiddelen en zuigtabletten. Al gorgelend zuig ik me richting generale repetitie. Maar eerst komt mijn hulp nog een paar uurtjes langs. Het bed moet verschoond. De keuken is een puinhoop. Vrolijk jaagt ze een stofzuiger door het huis, terwijl ik kattenbakken verschoon. Ik ga door m’n rug. M’n gebed is verhoord.

Tijdens de generale repetitie blijkt er weer een beetje geluid uit mijn gevoelige strotje te komen. Het valt me niet tegen. Voorzichtig zing ik alle stukken mee. Hier en daar rommelt het een klein beetje. Normaal gesproken vis ik de laatste dagen zulke foutjes eruit. Nu ben ik al blij als ik de avond haal….

Pieterskerk Leiden, concert, Ex Animo, bloemen, kroonluchters, oud orgel. kathedrale kerk

We zingen van twee tot vjjf met een kleine pauze. Ik race naar huis. Eigenlijk wil ik nog een uurtje plat, maar daar komt niets van terecht. Cowboy komt ruim drie kwartier te laat opdagen. Ik schiet in de stress. Hij gaat mijn moeder ophalen. Straks is hij te laat bij de kerk. Die gaat klokslag acht uur dicht. Jammer voor de laatkomers…..

Even over zevenen verlaat ik helemaal opgedoft in een wolk parfum m’n huis. Ik heb er zin in. M’n stem is nog niet helemaal optimaal, maar de gebeden van Frogs en mijn dealtje met het Allerhoogste hebben hun werk gedaan.

Pieterskerk Leiden, concert, Ex Animo, bloemen, kroonluchters, oud orgel. kathedrale kerk

In de kerk is het een drukte van belang. De koorleden zijn opgewonden en vrolijk. Boven het getoeter van het zich inspelende blazersensemble uit warmen we onze stemmen op. Opeens is het acht uur. We stellen ons op in de juiste formatie om het podium te beklimmen. In ganzenpas lopen we de enorme ruimte in. Overal branden kaarsjes. Het is compleet uitverkocht. Vergenoegd kijk ik om me heen….

Dan komt onze dirigent op in zijn mooie slippenjas. Plotseling is het doodstil. We gaan beginnen met Kinot, dat supermoeilijke stuk, dat vandaag zijn wereldpremière beleeft! Het koor heeft er anderhalf jaar op zitten ploeteren. Met een ongelofelijk fanatisme hebben ze zich de materie eigen gemaakt. Als het niet zo’n geweldig koor was geweest, met zo’n super dirigent, dan hadden we er ons aan vertild.

Pieterskerk Leiden, concert, Ex Animo, bloemen, kroonluchters, oud orgel. kathedrale kerk

Nu is het best spannend. Zal het allemaal goed gaan? Gaan we het overleven? Raken we door de zenuwen de kluts kwijt of werkt onze stress juist in ons voordeel?

Het gaat goed! Het publiek is volledig overdonderd. Maar ook razend enthousiastst! We krijgen een ware ovatie. De componist en de dirigent omhelzen elkaar. Een hoogtepunt!

In de pauze ontdek ik, dat Cowboy en mijn moeder het concert op het nippertje gehaald hebben. Gelukkig! Het koor zwermt uit tussen het publiek. We krijgen we allemaal fijne complimenten. Maar we moeten nog een heel requiem zingen…..

Mozart is natuurlijk een gebakje na de rauwe, bittere, dissonante maar oh zo prachtige Kinot van Rene Samson. We jassen em er met het grootste gemak doorheen. Het is heerlijk om dit prachtige muziekstuk als toegift te geven. Voor de meeste toehoorders is het een verademing….

Pieterskerk Leiden, concert, Ex Animo, bloemen, kroonluchters, oud orgel. kathedrale kerk

‘Kinot was hard werken voor ons zangers,’ zeg ik later tegen Frogs. ‘Het was voor ons luisteraars ook hard werken, Heks!’

‘Heb je mooie foto’s gemaakt? ‘ vraag ik aan mijn lief. Hij is het straal vergeten. Nou ja. Gelukkig heb ik ’s middags al een paar sfeerplaatjes geschoten in de nog praktisch lege kerk. Denk er dus maar een koor bij. En heel veel publiek!

Later stuiter ik nog uren door het huis. Cowboy ligt al lekker te slapen, als ik eindelijk een beetje kalmeer. Vandaag ben ik mijn stem natuurlijk weer helemaal kwijt. Die heeft dan ook overuren gedraaid gisteren. Maar guess what? Mijn rug is een enorm stuk verbeterd…….

Pieterskerk Leiden, concert, Ex Animo, bloemen, kroonluchters, oud orgel. kathedrale kerk