UNREST 2: Mijn huisarts wordt er maar moe van bij voorbaat, maar Steenvrouw en Heks bekijken de film Unrest. Gemaakt door MEpatiënt Jennifer Brae, bekroond met een Award, verbreekt deze film eindelijk de stilte rondom ME. Het is schokkend om te zien hoe vreselijk die mensen eraan toe zijn. Alsof ik in de spiegel kijk! Zondag kruip ik zelf weer ouderwets van ellende door de kamer. Ha! Ik kan mezelf wel gaan filmen. Dan stuur ik het naar die eikel op Facebook: Voor straf.

Vrijdag om kwart voor zes tref ik Steenvrouw in de hal van het ziekenhuis. We gaan de film Unrest bekijken. Ik sta er helemaal blanco in: Ik heb de trailer gezien, maar dat is ook alles. Dat was ook weer genoeg, want het greep me bijzonder aan.

Als je gewend bent om jezelf altijd groot te houden en te verbergen hoe het echt met je gaat, om geen ellendige op- en aanmerkingen te krijgen en je ziet dan mensen in dezelfde situatie hetzelfde doen. Dezelfde ellende beleven. Overleven beter gezegd……. Zeer confronterend.

We begeven ons naar de locatie waar de film vertoond wordt. Heks heeft de pest aan ziekenhuizen. Het heeft me nooit veel goeds gebracht. Maar ja, alles voor de goede zaak.

We moeten een tijdje wachten, want we zijn vroeg. Er liggen foldertjes en boekwerken over ME. Helaas ben ik mijn portemonnaie vergeten. Eerlijk gezegd ben ik al blij dat ik hier in levende lijve sta, want het moest uit mijn tenen komen.

Langzaam druppelen de andere bezoekers binnen. Of beter gezegd: Kreupelen. Rollen ook wel, maar het degelijke kruipwerk zie ik niet voorbijkomen. Dat bewaren we voor thuis. Voor de slechte dagen. Als niemand ons ziet.

images-83

De zaal is goed gevuld als de bijeenkomst begint. Er is veel belangstelling voor het onderwerp. Nou ja. Vanavond dan. Bij deze mensen. De politiek in Nederland laat het nog steeds koud. Voor hen zijn MEpatiënten nog steeds van lotje getikt. En ze kosten handen vol geld. Al helemaal als je hun probleem erkent. Dus laat maar creperen die handel!

De avond begint met een aantal inleidende lezingen. Praatjes beter gezegd. Of was het aan het eind van de film? Ik weet het niet meer. Zoals ik ook niet meer weet dat we de lift hebben genomen op de heenweg. Pure vermoeidheid heeft gezorgd dat ik alles direct vergeet. Lastig bij zo’n informatieve bijeenkomst…..

Gelukkig kan ik de film online bestellen, zodat ik em nog eens kan terugzien. En stilzetten! Er worden namelijk hele interessante dingen in beweerd. En die wil ik graag onthouden!

Tijdens het inleidende of uitleidende praatje vertelt een wetenschapster over een onderzoek naar het nut van deprogrammeren van MEpatiënten. In het engels. Met allemaal vakjargon. Mijn daze hoofd kan het totaal niet volgen, maar de conclusie begrijp ik wel degelijk. Het maakt geen zak uit voor de inspanningsintolerantie hoe iemand tegen zijn of haar ziekte aankijkt: De resultaten zijn allemaal ruk.

Dus het protocol hier ter lande van cognitieve therapie om die sukkel anders over zichzelf te doen denken en daarnaast de zweep erover zodat ze niet toegeven aan hun bewegingsfobie (ook al naar mijn hoofd gekregen) slaat helemaal nergens op. De enigen die er beter van worden zijn de behandelaars zelf. Er hangt namelijk een lekker prijskaartje aan.

Heks heeft het traject ook doorlopen. Ter evaluatie lieten ze me eindeloos lange lijsten met wauwse vragen invullen. Ik gaf te kennen dat het geen zak geholpen had. Niet in het minst. Hun conclusie op basis van deze gegevens dat ik enorm op vooruit was gegaan verbaasde me dan ook.

Er wordt met enige regelmaat in de zogenaamd wetenschappelijke wereld  geweldig gesjoemeld met gegevens en dat lijkt hier ook weer eens het geval. Volgens hen was ik ongeveer genezen, maar ikzelf voelde me hondsberoerd. Ik heb er voor mijn ziekte echt helemaal niks aan gehad!

Sterker nog: Tijdens het traject kreeg ik van een idioot van een psychiater en passant een dubbele dosis Prozac in mijn klep, die me bijna het leven hebben gekost. MEpatiënten kunnen namelijk helemaal niet tegen dit soort pepmiddelen. En we zijn blijkbaar niet de enigen: ‘Ja, daar raken we mensen op kwijt,’ was het commentaar van deze zak uit het LUMC.

Volgens hem had ik overigens helemaal geen ME. Ik was gewoon bipolair ofzo. Zijn woorden. Geen onderzoek naar gedaan, hij zag het blijkbaar aan mijn neus in de tien minuten dat ik die gevaarlijke gek gesproken heb! En hij ging me uppers en downers geven. vertelde hij me handenwrijvend.

Pas toen ik dreigde hem een proces aan te doen nam hij snel de benen.

En wat denk je? Een paar jaar later proberen ze me vanuit de pijnpoli hetzelfde traject nogmaals door de strot te duwen. Voor ik het weet zit ik bij een hele foute fysiotherapeut in hetzelfde ziekenhuis, die me een heel zwaar fysiek programma aanraadt.

Als ik niet hap ben ik eigenwijs. Ik kan de rambam krijgen, zo eigenwijs ben ik. Opzouten en ophoepelen is het devies. ‘Uw eigenwijsheid zal u wel helpen,’ roept de eikel me na vanuit de deuropening van zijn sneue praktijk.

En inderdaad: Mijn eigenwijsheid heeft me gered in dit geval, want patiënten worden over het algemeen veel zieker van deze behandeling. Zoals gezegd zijn de enigen die er beter van worden de idioten, die er aan verdienen. De arrogante hermetische medische maffia.

Het is dus vrij bijzonder dat we in het hol van de vijand deze voorvertoning hebben. Zouden er ook artsen naar kijken? Er zit wel iemand uit de psychiatrische hoek in het publiek. Ze stelt een vraag achteraf en hoor ik het nu goed? Begint ze weer over het in stand houden van je klachten? Ik kan het niet goed verstaan door de golf van ontzetting, die door de zaal gaat tijdens haar woorden.

De film zelf is een aanrader. Je ziet nu eens eindelijk hoe ons leven eruit ziet achter de geraniums. Er wordt veel informatie gegeven. Ook de eindeloze zoektocht naar verlichting van klachten komt in beeld. Hoe sommigen zich zelfs wagen aan het eten van wormen of een poeptransplantatie…..

Maar een geneesmiddel is er niet. Het is een ongelofelijk complex ziektebeeld, waar ernstig verstoorde immuniteit, disfunctionele mitochondriën en allerhande chronische virale ellende een grote rol spelen. Er wordt ook relatief heel erg weinig onderzoek naar gedaan. Het zijn namelijk vooral vrouwen, die eraan lijden. Als iemands plasser er af zou vallen door dit ziektebeeld, was er allang een remedie.

Tijdens de film heb ik de uitgedeelde zakdoekjes nodig. Het is ongelofelijk confronterend om anderen zo te zien lijden, terwijl je weet wat ze doormaken. Een jongeman huilt op de rand van zijn bed, dat hij het niet meer volhoudt. Dat zijn leven voorbij is. Herkenbaar.

Even later zie je hem prachtig gitaar spelen. Heeft hij even een goed moment. Hij zou altijd moeten kunnen spelen! ‘Ik wil niet dood, maar ik hou het gewoon niet vol,’ zegt een ander. De voornaamste doodsoorzaak onder MEpatiënten is suïcide. Gewoon omdat mensen het niet meer kunnen opbrengen om als een levend lijk in bed te liggen. Jarenlang.

Heks heeft ook jaren in bed gebivakkeerd. De eerste vijf jaar van mijn ziekte waren een absolute hel. Daarna kreeg ik door accupunctuur, wagonladingen orthomoleculaire voedingssupplementen, een straf dieet en een dosis geluk weer een stukje leven terug. Ik ging weer aan het werk. Dat was het eerste wat ik deed en ook jarenlang het enige wat ik deed. In mijn vrije tijd lag ik voornamelijk in bed…….

Met heel veel pijn en moeite had ik na jaren dat stukje leven terug gekregen om het na een paar maanden werken in een ernstig vervuild gebouw waar zonodig een airco op moest worden geïnstalleerd weer kwijt te raken. Heks was weer terug bij af. De toxides waren teveel voor mijn kwetsbare systeem. Ik kwam weer in bed terecht.

Toen Heks ME kreeg studeerde ze theaterwetenschappen in Amsterdam. Ik had er net een leuk huisje betrokken in een buitenwijk. Via via was ik aan een baantje gekomen in het Theatercafé van Amsterdam. Mijn leven kon niet stuk op dat moment. Mijn lijf wel bleek al snel.

Van het ene op het andere moment kreeg ik geen been meer voor het andere. Ik kreeg geen hap meer door mijn keel. Ik lag in bed en veel meer kreeg ik niet meer voor elkaar. Om mezelf eroverheen te helpen probeerde ik te gaan hardlopen. Als ik thuiskwam viel ik in bed om er dagen niet meer uit te komen. Opeens leefde ik op Cup a Soup. Het enige wat ik nog voor elkaar kreeg qua koken.

Mijn toenmalige vriend vond me een zeurkous en met enige regelmaat joeg hij me fysiek behoorlijk over de kling. Ook ging hij op een gegeven moment een maand of drie, vier weg en liet niks van zich horen. Ik lag ongeveer dood te gaan van ellende en hij had de tijd van zijn leven.

Die relatie heeft dan ook geen stand gehouden. Voor hem was ik een blok aan zijn been. Ik was een blok aan mijn eigen been!

Onbegrip. Het heeft me heel veel vriendschappen gekost.

Gelukkig is het tussen ons wel goed gekomen: We zijn nog steeds bevriend. Hij helpt me momenteel zelfs enorm met een aantal praktische zaken.

In die beginperiode van ME had ik een hele heldere droom. Ik liep met vrienden over straat richting mijn nieuwe huisje. Iedereen was druk en met zichzelf bezig. Aan het lachen en schreeuwen. Vrolijk en zorgeloos. Ik liep met een enorme bloedende rauwe hoofdwond en geen mens die het doorhad.

Eenmaal in mijn huisje werd het er niet beter op. Mijn bezoek nam de hele ruimte in beslag. Schreeuwend en lachend vulden ze de ruimtes. In mijn woonkamertje zakte ik tegen de muur in elkaar. Uit mijn mond kwam witte brij met rode stukjes erin. Als een grote kamerbrede witte worst. ‘Dit is helemaal foute boel,’ realiseerde ik me. Toen schrok ik wakker.

Die droom heeft me jaren bezig gehouden. Een vooraankondiging van al het onbegrip dat ik tegen zou gaan komen. Van de eenzame weg die zou volgen. Als ik die droom toen goed begrepen had, had ik vast toen vast de stekker eruit getrokken. Gelukkig had ik geen idee wat me te wachten stond. Het is maar goed, dat je niet altijd je nachtmerries verstaat…..

Steenvouw en Heks zijn kapot moe na het bekijken van de film Unrest. We blijven tot het einde, maar dat is vooral omdat ik per se een boek over ME wil kopen en nog iets moet regelen met de mensen van de organisatie.

De dagen erna ben ik aangeslagen. Heel stom. Zolang ik in mijn eentje loop te tuchten en stumperen met die kloteziekte houd ik mezelf overeind zo goed en zo kwaad als het gaat. Af en toe een flinke depressie, maar ik ben ook zo weer blij met een dooie mus. Een kinderhand is gauw gevuld, maar die van een MEpatiënt ook hoor!

Maar nu ik opeens zoveel begrip, erkenning en herkenning ervaar is het hek van de dam. De sluizen gaan open en ik huil mijn ogen uit mijn kop. Jeetje wat een opgekropt verdriet, ik kan er eventjes geen kant mee op.

Maar ook ben ik blij dat die film er is. Als ik een paar dagen later bij mijn huisarts zit voor alweer een cortisonenprik in een falend lichaamsdeel vertel ik hem over de film. Ik masseer de informatie als het ware bij hem naar binnen.

Prijs hem met zijn voortreffelijke geprik en zeg vervolgens hoezeer ik het zou waarderen als hij eens naar ‘Unrest’ zou kijken. Toen ik hem vertelde over hoe slecht het momenteel weer gaat begon hij alweer over Iscador als medicijn tegen al mijn klachten……  Een soort Haarlemmerolie! ‘Daar heb je toch baat bij gehad, Heks? Ik heb nog een ampul liggen, die mag je wel hebben….’

Ik heb liever dat hij naar die film kijkt. Laat hij er nu eens voor eeuwig en altijd van doordrongen worden dat het hier om een ziekte gaat en niet om aanstelleritis. Of iets psychisch dat wordt omgezet in een fysiek probleem door middel van conversie. Voorzichtig informeer ik hem over de inhoud en vorm van de film.

‘Het zou echt , echt heel veel voor me betekenen, dokter, als je er eens naar wilt kijken. Je krijgt ook goede informatie. Vooral ook over wat niet werkt. Zoals allerlei vormen van therapie om anders tegen je ziekte aan te kijken enzo……’

‘Ah, cognitieve therapie,’ knikt hij goedkeurend. Alsof ik de behandeling aan zit te prijzen. Maar goed. Hij gaat er niet naar kijken vertelt hij me en passant aan het einde van het consult. Na de ellendige gemene prik.

‘Ik houd niet van televisie kijken, Heks. Ik word er MOE van…..’ Ik zweer het. Hij zei het echt. Tegen dit chronisch vermoeide mens. Een vermoeidheid, die met geen pen te beschrijven is. Nergens mee te vergelijken ook, al helemaal niet met het soort loomheid die je zou kunnen overvallen na een uurtje televisie kijken……..

Alsof hij er de draak mee wil steken. Of het er eventjes in wil wrijven…….

Wanhopig probeer ik hem ertoe over te halen om dan in elk geval eventjes naar de trailer te kijken, hoeveel moeite is dat nu helemaal? Of de lezing op internet van Jennifer Brae te beluisteren…… Ik schrijf alles voor hem op een papiertje. Alsof dat helpt tegen onwilligheid en onverschilligheid.

Want hoewel mijn huisarts een schat van een man is en altijd enorm zijn best doet voor Jan en Alleman, ook voor Heks, laat een verhaal over de ziekte ME hem volstrekt koud. Een klap in mijn gezicht. Een natte dweil. De zoveelste.

De film Unrest doet veel stof opwaaien, maar niet in de spreekkamers van artsen en behandelaars. Daar sta ik nog steeds als aansteller te boek. Behalve bij mijn eigen orthopedische fysiotherapeut dan. Die haalt elke week mijn lamme lijf uit de knoop. Hij kan er niet omheen hoe slecht ik in mijn vel zit.

Gisteren heb ik ook over dit onderwerp geschreven. Het zijn geen gezellige verhalen, maar het moet wel gezegd worden. Zeker in mijn geval. Ik spring tegen de muren op met mijn ellende en mijn omgeving is niet bepaald willig om ernaar te luisteren. Op een enkeling na dan.

Ik begrijp het ergens ook wel: Er komt geen einde aan. Voor mij ook niet hoor. Ik zit er na dertig jaar ook nog steeds mee in mijn maag. Vaak letterlijk.

Vannacht zie ik opeens dat er iemand heeft gereageerd op mijn Facebookpagina. Een Poirot-achtig mannetje met zo’n gepommadeerd snorretje maar zonder opgedraaide punten. Geen idee wie het is.

Pas veel later ontdek ik dat ik hem wel degelijk ken uit de wandelgangen. Zijn profielfoto is niet zijn eigen foto, hij wil mensen natuurlijk niet afschrikken…..

Hij blijkt kunstenaar te zijn, maar dan wel een copycat is van jewelste: Hij maakt exact hetzelfde werk als een overleden vriend van Heks. Alleen niet zo mooi en boeiend, maar lelijk en afgezaagd. En nageaapt. Net als de man zelf. Want zeg nu zelf, wat nu volgt is toch weinig origineel:

Ik verkoop ook een hoop zottigheid en onzin op Facebook. Maar ik loop nooit te koop met mijn klachten en persoonlijke ongemakken. Ingebeeld of niet. Ik word een beetje naar over dat geneuzel over ME. Ga wat nuttigs doen,’ schrijft de melkmuil eerst. En dan nog eens ‘Ach kind, je hebt het maar zwaar……..’

Ik kruip alweer drie dagen door mijn huis van fysieke ellende en dit is wat ik van de omgeving terug krijg: Een vriend scheldt me de huid vol, omdat ik niet stante pede naar de huisarts ga. In plaats van de hond eventjes voor me uit te laten.

De huisarts is te beroerd om zich in mijn ziekte te verdiepen, zelfs al krijgt hij het op een presenteerblaadje aangereikt, want daar word hij moe van. En een pedante rasnarcist gebruikt mijn Facebook-account om me te beledigen. Vanuit het blinde niks, ik heb de sukkelaar niks misdaan. Behalve dat ik hem en zijn kunst niet zie staan dan.

Zouden die mensen ook zo hebben gedaan tegen iemand met MS? Of borstkanker? Of Reumatische Artritis? Of een dwarslaesie? Nee dus. Ze zouden het niet in hun hoofd halen.

Het is toch zo hard nodig dat er meer begrip komt voor ME. Ga dus allemaal die film bekijken. Unrest. Er zijn miljoenen mensen over de gehele wereld met deze ernstige invaliderende ziekte. Het zijn niet allemaal vrouwen, een kwart is man. Dit laatste voor diegenen, die anders afhaken……..

 

Ziektewinst?

 

Bekijk de film voordat je ooit weer een opmerking, advies, oordeel of vooroordeel richting een MEpatiënt debiteert. Ze zullen je enorm dankbaar zijn!

Bekijk hier alles over de film Unrest. 

Bekijk hier de film Unrest op Vimeo!

Wat als je een ziekte hebt waarvoor dokters geen diagnose hebben? Een lezing van Jennifer Brae!

 

10 tips van de expert om jezelf futloos, ziek en depressief te voelen! Voor als je ME wilt faken bijvoorbeeld…….Misschien iets voor die eikel op Facebook…….

Hieperdegriep Hoera!!!!!!

 

 

 

Heks krijgt weer eens de wind van voren en dat frist lekker op. Ik kijk opeens heel anders tegen de zaken aan. Mijn reactie laat misschien nog te wensen over, maar de knop is wel om! Communicerende vaten? Prima. Maar niet als ze gevuld zijn met chagrijn. Troep van een ander is nu eenmaal niet fijn.

‘Kom ik mijn bovenbuurman tegen in de berging. Zegt ie ‘Waarom staat jouw fiets hier?’ Nu is het zo dat je fiets niet in de gemeenschappelijke ruimte mag staan. En sinds kort staat mijn mountainbike daar…..’

Sinds Heks bezig is om het roer om te gooien beginnen me steeds meer dingen op te vallen. Zoals het feit dat mijn buurman me aanspreekt op die fiets, terwijl zijn fiets al zeven jaar in de gemeenschappelijke ruimte staat!

Ook een bezem met zijn naam erop staat al jaren in de hal. Maar er een keertje mee vegen is teveel gevraagd. Het is dan ook interessant om te zien hoe hij het heeft over gedogen als het over mijn spullen gaat. Wat is het toch een zak.

Al jaren doe ik aardig tegen hem, maar het is gewoon een eikel. Geeft luidruchtige feestjes, laat vrienden op je mat kotsen om dat stinkding ondanks verscheiden verzoeken vervolgens niet te vervangen. Een aso dus.

Wat gedogen betreft.

Ook bellen dronken droppies bij nacht en ontij aan om te zien of hij thuis is. Ze draaien hopeloze muziek tot diep in de nacht en stommelen eindeloos door het trappenhuis. Brakend en wel. Ja, hij gedoogt mij!

En Heks maar aardig doen over die lelijke fluttstoelen, die hij zit te macrameeën. Dat moet je toch ook niet willen als man: Macrameeën. Maar goed, nooit belachelijk gemaakt. Altijd geprezen. En dan krijg je een alsnog uitschijter van de man die niet kan lachen. Want dat heb ik hem eigenlijk nog nooit zien doen.

‘Wat ga je met die fiets doen?’ vraagt hij streng. Ik kijk hem perplex aan. ‘Verkopen,’ spuug ik terug. ‘En wanneer dan wel?’

Het is net zoiets als de vrouw met de winkel om de hoek. Een paar weken geleden geeft ze me weer eens een grote bek. Voor de zoveelste keer. Omdat ik de uitpuilende stinkende vuilniscontainer van het louche hotel aan de overkant op hun eigen stoep zet. In plaats van onder mijn keukenraam!

Waar bemoeit ze zich eigenlijk mee?

Let wel: Zij laat haar troep ook in de straat laat slingeren. Een stuk of wat containers. En volle vuilniszakken soms. Regelmatig pluk ik wat weggewaaid afval afkomstig uit haar toko uit ons portiek.

‘Wat is het toch een raar mens. Altijd maar blèren. Het is al de zoveelste keer dat ik een uitschijter van haar krijg. Om niets. Zo is er een keer een pakje bestemd voor Heks afgegeven bij haar. Stond ze met stoom uit haar oren op de stoep. Kreeg ik een eindeloze woedende preek over me heen. Ja, ik heb dat pakket niet verkeerd bezorgd. Je kunt het ook weigeren…… Maar nee, ik werd uitgemaakt voor rotte vis door die azijnpisser,’ denk ik bij mezelf.

En ja, inderdaad. Ze heeft me ook wel eens verrot gescholden omdat ik haar iets vroeg door het open raam. Dat mag niet. Verder praat ze met iedereen door dat raam. Sterker nog, ik hoor haar de hele dag toeteren en loeien tegen de godganse buurt door dat raam. En brullen van de lach. Dus hoe moet ik weten dat  dat raam voor mij taboe is? Fuck toch ff lekker tien kilometer op.

Dus daar ben ik ook opeens klaar mee. Ik ga geen aardige dingen meer zeggen. Of complimenten maken over haar op zich superleuke winkeltje, zoals ik gewoon ben te doen. Ik negeer haar gewoon vanaf nu. Zoveel mogelijk.

De tijd dat ik extra aardig voor je was als je in mijn bek scheet is voorbij. Zoek het uit.

Maar mensen kunnen me nog wel lelijk overvallen met hun domme agressieve gedrag. Sta ik toch weer met mijn mond vol tanden. Zoals bij de buurman. Ik geef toch antwoord. Beloof toch beterschap. En ben dan natuurlijk woest achteraf.

Het gekke is dat ik aan zowel die buurman als de vrouw van de winkel voorheen nauwelijks een negatieve gedachte heb gewijd. Eerder het tegenovergestelde. Het dringt langzaam tot me door, dat ze waarschijnlijk al jaren de pest aan me hebben, zo gedragen ze zich wel in elk geval. Maar Heks maakte er gewoon een mooi verhaal van!

Wanneer is het nu eens eindelijk klaar met dit soort gedoe? Als iedereen weet dat ik haar op mijn tanden heb gekregen waarschijnlijk. Tot die tijd blijven sommigen het gewoon proberen. Waarom? Daar hoef je geen psychologie voor te studeren. Omdat het kan! Ze komen ermee weg! En de wet van communicerende vaten……

Zit je vol chagrijn, dan kun je er over praten, maar effectiever is het om het gewoon te dumpen bij de eerste beste stumper met een goed humeur……

Heks wordt verwend door Stichting Present met twee doortastende vrijwilligsters uit de Herengrachtkerk in Leiden. Vlijtig helpen ze me uit de brand: De hele berging weer aan kant.

Prachtige bloemstukken in de Herengrachtkerk. Echt schitterend!

Zaterdag sta ik vroeg op na een bijzonder kort nachtje superslecht slapen. Eerst een uurtje uit de knoop komen met koffie en een stevige pijnstiller cocktail. Daarna snel naar het park met mijn hondje. Vervolgens een soepje koken en salade maken….. Om half tien heb ik al meer gedaan dan normaal gesproken op een hele dag! En soms wel een week!

Om kwart voor tien gaat de bel. Een kwieke bejaarde dame komt binnen. Een waterval aan informatie begeleidt haar entree. Wat een gezellige kwebbel! Heks maakt koffie en legt de laatste hand aan een wortel/gembersoepje. ‘Ik ben al 71 hoor, maar ik ben nog steeds hartstikke actief!’ Het is haar niet aan te zien, die respectabele leeftijd!

©TOVERHEKS.COM

En een schortje voor! ©TOVERHEKS.COM

Niet veel later melden zich nog twee dames in Huize Heks. Iemand om het project te begeleiden en op te starten. En een jonge vrouw met spierballen. Al snel zitten we heerlijk te giebelen rond de keukentafel. Maar er moet ook gewerkt worden! Even later dalen we af naar mijn berging.

Een aantal weken geleden hebben een paar studenten daar al flink huis gehouden. Je kunt nu wel weer in en uit lopen, maar je kont keren blijft lastig. Heks wil weer een lege berging. Ik wil weer weten wat er in staat. En wat ik nooit gebruik moet weg.

Pasen!

De dame van de begeleiding wenst ons veel succes en gaat ervandoor. Ze gaat alweer het volgende project opstarten. Een aantal vrijwilligers gaan met iemand aan de wandel! Met dit weer!

Het is buiten stervensheet. Intensief bewegen is niet echt aan te raden. Gelukkig gaan wij met de berging aan de slag. Hier beneden is het heerlijk koel. De komende uurtjes houden we het hier wel vol.

Voortvarend sjouwen de dames alle fietsen naar de hal. ‘Jeetje, Heks, wat heb jij een hoop fietsen. Voor iedere dag eentje,’ grapt de oudere jongedame. Snel haalt ze er een doekje over. Alles krijgt vandaag een sopje van deze witte tornado. Ze heeft nog net niet Heks’ oren gewassen!

De jonge jongedame is ongelofelijk sterk. Ik vermoed dat ze elke ochtend een blik spinazie achteroverslaat. Als een rasechte amazone sjouwt ze eigenhandig de meest zware voorwerpen van hot naar her, indien nodig geassisteerd door haar bejaarde collega. In no time is de tweede helft van de berging leeggehaald.

©TOVERHEKS.COM

©TOVERHEKS.COM

Alles wat weg kan wordt zo lang buiten gezet. Een deel voor de kringloop, een stapel milieustraat en nog een paar zakken afval. Wat terug de berging in gaat is brandschoon. Dat kun je aan de dames overlaten!

Midden in de troep gaan we lekker lunchen. Heks heeft een wortel/gembersoepje gekookt. ‘Vies he,’ grap ik. Maar het is lekker. Mmmmmm. Ook de uitgebreide salade wordt goed ontvangen. Mijn dreamteam heeft zelf boterhammen meegenomen. Ze kennen elkaar goed blijkt.

Kerst!

‘Uit de kerk,’ vertrouwt de oudste me toe. Ze gaan allebei naar de Herengrachtkerk hier in het centrum van Leiden. ‘Wat trek jij morgen aan?’ vragen ze vervolgens aan elkaar. Heks moet lachen. ‘Ik hoor het al, het is ook een beetje een modeshow op zondagmorgen,’ plaag ik de meiden. Een schot in de roos: Iedere zondag gaan ze op hun paasbest naar de kerk.

Fantastish bloemwerk in de Herengrachtkerk!

‘Het is natuurlijk ook een feestje, ik doe ook altijd wat leuks aan naar de kerk, ik zet zelfs een hoedje op!’ beken ik tenslotte.

De Herengrachtkerk is me nooit zo opgevallen. ‘Het is ook niet een typisch kerkgebouw, het lijkt meer op een flink uit de kluiten gewassen woonhuis. We hebben wel hele mooie lampen!’ vertelt de jongste vrijwilligster me. ‘Daar zou ik wel eens een sopje over willen halen, ze zijn prachtig maar wel vies,’ roept de oudste. Tot groot vermaak van ons beiden. ‘Jammer hoor, dat ze zo hoog hangen, ik kan er met geen mogelijkheid bij…..’

Wat een gezellige kerk lijkt me dat zo te horen aan deze verhalen. Ondanks de vieze lampen.

herengrachtkerk-gereformeerde-kerk-vrijgemaakt.jpg

Herengrachtkerk

We slaan een genoeglijk half uurtje stuk, maar daarna gaan de dames weer keihard aan de slag. Alle spullen die mogen blijven worden weer de berging in gesjouwd. Wat naar de kringloop kan wordt in mijn kanariepiet gepropt. Heks rijdt erheen en de dames fietsen pal achter me aan. Met zijn drietjes laden we de auto uit. De dames nemen het leeuwendeel voor hun rekening. Een wagonlading verkoopbare troep belandt bij de gezellige rommelwinkel op de Volmolengracht.

Het project nadert zijn einde. De medewerkster van Stichting Present komt weer langs om te kijken of alles goed is gegaan. We drinken nog een kopje heerlijke muntthee met chocolade. Heks legt haar heldinnen goed in de watten…..

Wie maakt deze geweldige bloemstukken?

‘Wil je nog zien hoe het er nu uitziet?’ vraag ik aan de Presentdame. ‘Ja natuurlijk!’ Ik open de deur van de berging en laat de zee aan ruimte zien. ‘Ik vind het zo mooi, ik denk dat ik er vanavond in ga zitten. Met een glaasje wijn!’ Gierend van de lach nemen we afscheid. Ze zien het voor zich. Ja, het zou wat zijn!

Die avond zit ik niet in mijn berging, maar op mijn balkonnetje. Ook hier is het weer heerlijk toeven na de hulp via Stichting Present. Wat een geweldig initiatief. Dank jullie wel lieve dames van de Herengrachtkerk. Jullie hebben me geweldig geholpen. Stapje voor stapje wordt mijn huis weer leefbaar.

©TOVERHEKS.COM

©TOVERHEKS.COM

De laakbaarheid van maakbaarheid: Doctor Phil breekt een lans voor chronisch zieken. Maarten van der Weijden mag van geluk spreken. En Heks roept de wereld op om zich te laten informeren over de slopende ziekte ME.

vMAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,

Alweer Doctor Phil? Mijn god, Heks, heb je niks beters te doen dan naar een televisieprogramma te kijken, dat menselijke ellende gebruikt om door de bank genomen volstrekt onverschillige medemensen te entertainen?

Om eerlijk te zijn: Nee. Regelmatig heb ik echt niks beters te doen. Van alle hopeloze shows, series en reality tv is dit vaak nog de beste optie. En ergens naar kijken als ik helemaal voor pampus lig is vaak mijn redding: Het leidt af van malaise in mijn lijf.

MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,

In spirituele kringen krijgen pijnpatienten vaak het advies om zich te focussen op die pijn teneinde het los te laten. Een waardeloos advies.  En het hoeft geen betoog: Vaak tegen het toch al zere been. Letterlijk.

‘Je moet het een plekje geven,’ zegt mijn therapeut tijdens de eerste sessie, ‘Dat vind ik ook zo’n rottige uitspraak. Waar is dat plekje dan?’ Dit soort levenswijsheden komen vaak uit monden van mensen met weinig inlevingsvermogen en een oordeel als een olympisch stadion.

De laatste dagen zie ik tijdens het levenloos zappen een aantal keer een fragment van de Phil-show voorbijkomen. Steeds hetzelfde stukje. Tot drie keer toe! Het is slechts een klein item over chronisch zieke patiënten. Direct de eerste keer ben ik bijzonder geraakt: Tranen stromen over mijn wangen en ik maak zelfs wat notities voor een blogje…..

MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK, MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,

Vanmorgen zit ik een heel programma uit. Het gaat over een moeder en een dochter. De dochter heeft al 7 jaar niet met de vrouw die haar gebaard heeft gesproken. ‘Omdat ik de hoorn erop heb gegooid tijden een naar telefoongesprek,’ jammert de moeder. Dat gejammer zit in haar pakket blijkt. Het keert regelmatig terug.

Het grappige is, dat de dochter meer reden tot jammeren heeft. Ze doet dat echter niet. Rustig legt ze uit, dat haar leugenachtige mamaatje jarenlange verwaarlozing, gepaard gaande met verbaal en fysiek geweld alsmede drugsverslaving, onder de mat probeert te vegen.

Dochterlief heeft er maar liefst een gehoorbeschadiging aan over gehouden. En een whiplash…..Er zit een ongelofelijke hoop ellende in moeders persoonlijke doofpot en ze is doof geworden voor herhaaldelijke verzoeken die beerput te openen….

Sterker nog: Ze ontkent haar aandeel volledig. Welke beerput? Ze weet van niets!

levenswijsheden, begrip, understanding is love

Tot overmaat van ramp gaat het ouwe wijf vol in de aanval. Het is een ongelofelijk zelfzuchtig en gemeen mens. Ze gaat maar door met liegen en manipuleren. Contraproductief gedrag natuurlijk. Gelukkig maar dat Phil erbij zit.

Zodoende komt er voor de leden van dit gezin toch nog een voorzichtige toenaderingstherapie voort uit de confrontatie. Hoe is het toch weer mogelijk?

‘Het is je familie,’ zegt de good doctor tegen de mishandelde dochter, ‘Die mensen zijn belangrijk in je leven. We gaan ons best doen.’ Hij ziet blijkbaar nog kansen.

levenswijsheden, begrip, understanding is love

Tja. Dat past wonderwel in de huidige tendens in therapieland om steeds maar te blijven proberen om het menselijke gedrag te veranderen. Als een soort Haarlemmerolie moet een cognitieve benadering ons verlossen van allerlei ellende. Zowel slachtoffer als dader krijgen het advies:  KIJK ER EEN ANDERS TEGENAAN! In plaats van: NEEM EENS WAT GEZONDE AFSTAND……

MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK, MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK, MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,

Aan het eind van het programma komt er nog een klein item. En wie schetst mijn verbazing? Het is alweer dat stukje over chronisch zieken. Hoe bestaat het? Deze keer ga ik er eens goed voor zitten. Ik pak mijn computer en noteer het gesprek woord voor woord:

Phil: Al jaren verbaas ik me erover. Waarom worstelen chronisch zieke mensen hier zo mee? Als je een ziekte hebt , wat het ook is, maar zeker zoiets als Reumatoïde Artritis, een auto immuunziekte, is het belangrijk om geen façade op te houden, maar eerlijk te zijn tegen familie en vrienden, zodat ze zich erin kunnen verdiepen. 

Het is belangijk om te weten dat er ook psychologische componenten zijn, want zo’n aandoening kan frustrerend zijn en je mentaal uitputten.

Vrouw met RA: Het beïnvloedt me ook in sociaal opzicht met vrienden en familie. Ik hoor mezelf liegen dat het goed met me gaat, maar dat is niet zo. Ik verberg me achter een glimlach. 

Phil: ‘Zo wordt je eenzaam. Vervolgens raak je depressief, Dat leidt tot een isolement. Het ene komt uit het andere voort: Een sneeuwbaleffect! Je eigen houding is zo belangrijk bij de behandeling die je moet ondergaan en alle dingen die je voor je ziekte moet doen.’

Herkenbaar!!!!!!

levenswijsheden, begrip, understanding is lovelevenswijsheden, begrip, understanding is love

Heks heeft het helemaal getroffen met haar chronische aandoening. Officieel ben ik gek. ME, Myalgische Encyphalomyelitis, is volgens de achtergebleven Nederlandse heren en dames doctoren een psychiatrische aandoening.

Buitenlandse onderzoeken worden genegeerd. We krijgen geen behandeling. Geen medicatie. Artsen roepen ons op om ons niet te wentelen in onze kwaaltjes…… Verplegend personeel beklaagt zich, dat deze hopeloze patiënten niet beter willen worden.

MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,

En dit alles omdat de politiek ons niet wil erkennen. Dat kost te veel geld. Je kunt beter een hogesnelheidstrein naar Brussel aanleggen en laten mislukken. Kosten 11 miljard euro……

MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,

In mijn privéleven is het helaas al niet veel beter gesteld. Er zijn maar een paar mensen, die een realistisch idee hebben van mijn ziekte. Op 2 handen te tellen. Maar dan wel de handen van iemand, die in een houtzagerij werkt.

levenswijsheden, begrip, understanding is love

Ik heb een grote familie en een uitgebreide vriendenkring. Onder hen is nooit iemand geweest, die zich echt diepgaand in mijn aandoening heeft verdiept. In de zin, dat ze er over lazen, lid werden van de ME-vereniging of anderszins probeerden wat begrip te kweken voor mijn beperking. Wel heb ik regelmatig afschuwelijke dingen naar mijn kop gekregen.

Zoals van iemand met een medische achtergrond: “Goh, mijn collega kreeg ME. Ze lag van de ene op de andere dag compleet omver. Het is dus wel degelijk een ziekte heb ik ontdekt, want deze vrouw is absoluut geen aanstelster. Ook heeft ze altijd hard gewerkt, dus lui is ze niet.’ Heks was toen al 20 jaar ziek. Deze vriend zag me dus al die tijd als een luie aanstelster.

levenswijsheden, begrip, understanding is love

De hoeveelheden ongevraagd en zeer kwetsend advies, dat ik van mijn ongeïnteresseerde medemens in mijn maag gesplitst heb gekregen is echter niet te tellen. Ze weten dus niet waar ze het over hebben, maar vertellen je wel eventjes, dat je beter je best moet doen. Bah.

Op televisie zie ik ook nog Maarten van der Weijden, genezen van kanker, Olympisch Kampioen en schrijver van het boek ‘Beter‘. Hij doet een aantal verfrissende uitspraken:

‘Ik heb ongelofelijk veel geluk gehad, dat ik genezen ben. Dat heeft niets met doorzettingsvermogen, wil of vechtlust te maken. Ik lag op een kamer met drie andere kankerpatiënten. Zij deden hun best met conditietraining en dergelijke. Ik lag lui ziek te zijn. Zij zijn allemaal dood en ik ben er nog…..’

Ook zijn gouden medaille was volgens hem een kwestie van geluk. En voorbereiding. Grappig genoeg verdient hij de kost als motivational speaker. Dat lijkt dan toch weer te wijzen in de richting van een maakbaar leven. ‘Ach, die maakbaarheid. Dat is toch zo’n raar fenomeen,’ beweert hij tijdens het interview.

MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,

De maakbare mens leidt al snel tot de macabere mens. Met een hart van steen en een fors oordeel over degenen die het niet gemaakt hebben. Terwijl ik dit zit te schrijven zie ik dergelijke praktijken op televisie voorbijkomen in mijn favoriete soap ‘The Bold’.  Daar spelen zich weer tenenkrommende zaken af als de zoon des huizes stiekem een minnares neemt en vervolgens het hele familiebedrijf naar zich toe manipuleert.

Hij heeft het gemaakt ten koste van anderen. En dat is vaak de kern van die maakbare samenleving. Wederkerigheid, liefde en compassie verdwijnen ten koste van doelstellingen, ijskoude cijfers en het belang van een paar zakkenvullen narcistische psychopaten aan de top. Hop!

Lees hier over de gevolgen van de ziekte ME voor de patiënt.

MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK, MAAKBAARHEID, MAAKBARE SAMENLEVING, MAAKBAAR GELUK,

De zwarte panter duikt op. In de achtertuin!!!! Half dood en zwaar gewond hinkepinkt hij me tegemoet. Wat heeft deze dolende ridder nu weer beleefd? Eerst maar eens naar de dierenarts……

zwarte kater met kap. zieke kat, zwarte kat, dier met kap

Vorige week zondagmiddag loop ik met Cowboy en Ysbrandt door de Leidse binnenstad te wandelen. Het is waterkoud, miezerig en guur. Mijn lief rilt in zijn dunne zomerjas.

Om de paar meter tuur ik in achtertuintjes, steegjes en perkjes. ‘Ferguut,’ roep ik hoopvol. ‘Klerelijer,’ denk ik erachteraan, ‘kom nu verdorie eens tevoorschijn.’ Zaterdagmiddag zijn we mee geweest met een rondleiding door Haarlem. Ook daar betrapte ik mezelf op zoekende blikken. Vreemd? Welnee. De laatste keer dat Ferguut ervandoor was dook hij op in Hoorn!

zwarte kater met kap. zieke kat, zwarte kat, dier met kap

De afgelopen week staat in het teken van mijn verdwenen panter. ’s Avonds brand ik wierook en kaarsjes en doe mijn prevelementjes. Mijn vriendinnetje Tanneke aan gene zijde is druk in de weer. ‘Maak je geen zorgen, hij komt terug,’ hoor ik in mijn geestesoor, ‘Niet schrikken, hij is wel gewond.’ ‘Geef me nog wat tijd, ik ben ermee bezig,’ is de reactie als ik taal nog teken van mijn dolende ridder krijg.

zwarte kater met kap. zieke kat, zwarte kat, dier met kap

‘Wat een flauwekul,’ reageert Cowboy bot als hij me bezig ziet. Hij leeft in een wereld zonder andere dimensies. Het idee dat je met behulp van een dode heksjes je weggelopen kat terugvindt komt hem absurd voor! In het wilde weg door de stad lopen en maar zo’n beetje in het luchtledige roepen lijkt zinvoller….. Maar levert vooralsnog ook niets op!

Zondagnacht kan ik niet slapen. Mijn pijnlijke lijf is aan het stampen. Het kost me moeite om stil te liggen, dus uiteindelijk sta ik op. In de keuken zet ik thee. Cowboy ligt lekker te slapen en ik wil hem niet storen. Moeizaam hang ik op een keukenstoel. Zitten, liggen…. Het is allemaal niets vannacht. Wat een onrust. Ysbrandt zit nerveus naast me te hijgen, ook alzo ongedurig…..

zwarte kater met kap. zieke kat, zwarte kat, dier met kap

Ik pak een flesje Bach Rescue Remedy uit de keukenkast en druppel een pipet van dit  wonderlijke goedje onder mijn tong. Terwijl ik mijn aandacht weer op mijn panter richt sein ik de levensreddende bloesemdruppels als het ware zijn energieveld in. Waar zich dat dan ook mag bevinden,

zwarte kater met kap. zieke kat, zwarte kat, dier met kap

Ik praat met mijn verdwenen kat. ‘Kom naar huis…’ fluister ik nietsontziend in de stille nacht. Ik steek mijn hoofd uit het raam en speur de lege straat af. Niets. Na anderhalf uur ben ik zo moe, dat ik maar weer in bed kruip. Daar lig ik nog een hele tijd te luisteren. Hoor ik gemiauw? Zal ik nog eens gaan kijken?

Maandag ben ik natuurlijk super brak. De hele dag klungel ik maar zo’n beetje in de rondte. ’s Middags doe ik een paar boodschappen. Als ik thuis kom zet ik de balkondeur open. Gewoontegetrouw roep ik mijn zwarte kater. ‘Miauw!’ hoor ik zachtjes vanuit de binnentuintjes. Verrast tuur ik in het struweel.

zwarte kater met kap. zieke kat, zwarte kat, dier met kap

Niets te zien, maar ik hoor toch echt iets. Ik pak de sleutel van de poort en ga op onderzoek uit. Drie tuinen verder vind ik mijn zwerver terug. zwaar vermagerd. En wat loopt hij vreemd! Dat komt omdat zijn halsband om zijn voorpoot zit. En om zijn hals! Datgene waarvoor je altijd wordt gewaarschuwd met betrekking tot halsbanden bij katten is hier bewaarheid: Het arme dier is ergens achter blijven hangen…….

In zijn pogingen om los te komen heeft hij zich ernstig verwond. Ik kom er achter omdat ik een soort rotte vislucht ontwaar. Het verdwijnt niet als ik hem een kleine wasbeurt geef met een washandje. Opeens zie ik de kwetsuur onder zijn oksel. Een half uur later zit ik bij mijn dierenarts……

zwarte kater met kap. zieke kat, zwarte kat, dier met kap

‘Dat moet operatief worden afgehandeld, Heks. Breng hem morgenochtend om acht uur, dan fris ik de wond op, zodat ik hem kan hechten. Nu geef ik hem aalleen wat antibiotica en een pijnstiller.’

Zodoende sta ik vanmorgen heel vroeg alweer aan de balie van de dierenkliniek. Na een onrustige nacht met een grote zwarte kat, die me bij voortduring kopjes wil geven!

Over een paar uur mag ik hem ophalen. Opgelapt en wel. Hij een ervaring rijker. Ik een rib uit mijn lijf armer…..

zwarte kater met kap. zieke kat, zwarte kat, dier met kap

Glutenvrije, lactosevrije, sojavrije Gazpacho, Glutenvrije, lactosevrije, sojavrije Pittige Pompoencake met saus van gember, verse munt en verse koriander en Glutenvrije, lactoserije, sojavrije Piri Piri kip met groenten uit de oven à la Heks:

Gazpacho, koude soep,

Zaterdag komt Cowboy aan het eind van de middag binnenzeilen. ‘Kom, we gaan nog eventjes van het zonnetje genieten.’ Hij tovert een fles wijn uit zijn tas en gaat op zoek naar glazen. Heks is enorm uitgebreid aan het koken. Ze is al twee dagen in de keuken in de weer. Ik zet de kip in de oven, die moet eerst bakken, voordat de groenten worden toegevoegd. Dan volg ik mijn liefje naar een bankje op de Oude Vest. Daar koesteren we ons in de laatste zonnestralen.

Gazpacho, koude soep, pittige pompoentaart, munt, koriander

Als we terug komen smijt ik direct de eerste gang op tafel. Een heerlijke Gazpacho à la Heks. Daarna volgt een  pittige pompoencake met koriander/muntsaus. Als hoofdgerecht serveer ik een verrassende piripiri kip uit de oven. En de uitsmijter is een goeie ouwe groene salade. Vier gangen, op z’n Frans. Alleen de kersentaart toe ontbreekt. Of een kaasplankje.

pittige pompoentaart, munt, koriander

Pompoentaart met fris sausje

‘Mmmm, jammie, oh, lekker….mmmm,’ hoor ik. Cowboy zit zijn buikje rond te eten. Wat is dit lekker zeg. Vooral de kip is enorm goed gelukt. Het sausje is een glutenvrije, lactosevrije, sojavrije creatie van eigen heksenhand. Een zeer geslaagde bovendien.

Het hele weekend hebben we lol van mijn culinaire inspanningen.

lekkerbekje, mooie man, jammie

Cowboy kwijlt bij de aanblik van al dit lekkers

Glutenvrije, lactosevrije, sojavrije Gazpacho  à la Heks:

Kook een paar eieren. Rooster twee paprika’s boven een gaspit tot ze zwartgeblakerd zijn. Verwijder de schil onder stromend water met behulp van een borsteltje. Week twee glutenvrije boterhammen in wat rode wijn. Ontvel 1 kilo tomaten door ze in een bak kokend water te dompelen.

Pureer deze in een keukenmachine met driekwart geschilde komkommer, anderhalve geroosterde paprika, 2 tenen knoflook, het brood/wijn mengsel, een halve theelepel kummel, een deciliter sherry-azijn, wat zout en peper en een rode peper tot een mooie gladde soep. Laat in de koelkast helemaal afkoelen. Serveer in kleine schaaltjes met wat gesneden komkommer, geroosterde paprika en een schijfje gekookt ei.

kip met groenten uit de oven

Kip Piri Piri

Glutenvrije, lactosevrije, sojavrije Pittige Pompoencake met saus van gember, verse munt en verse koriander:

Hak een kleine tot middelgrote (kilo) pompoen in stukken en laat in een pan met kokosolie garen. Voeg twee, drie eetlepels Thaise rode currypasta toe. Pureer met een staafmixer en laat afkoelen. Zes eieren erbij, room geklopt van 2 eetlepels amandelmeel met water, 200ml kokosmelk. Goed mixen en in een cakevorm gieten. In een voorverwarmde oven op 200 graden 50 minuten au bain marie gaar laten worden. Bak voor het sausje een paar sjalotjes in kokosolie, voeg room geklopt van 2 eetlepels amandelmeel met water toe, kokosmelk, een half groentebouillonblokje, een flinke scheut gembersiroop, 2 eetlepels verse munt en twee eeltlepels verse koriander.

groenten uit de oven

Geroosterde groenten

Glutenvrije, lactoserije, sojavrije Piri Piri kip met groenten uit de oven:

Koop een lekkere dikke scharrelkip en laat em in stukken hakken. Marineer de stukken minimaal vier uur in een mengsel van twee eetlepels geroosterde sesamolie, drie eetlepels vissaus, flinke scheut droge sherry, sap en rasp van een limoen, Piri Piri kruiden, twee eetlepels geraspte verse gember, een halve liter kokosmelk, vier tenen knoflook geperst, gemalen komijn, gemalen koriander en een eetlepel sambal. Meng in een schaal gesneden groenten met wat olijfolie. Schil een paar aardappelen.

Laat de stukken kip uitlekken en leg ze in een braadslee. Bak 20 minuten in een voorverwarmde oven op 175 graden.

piri piri sausje

 

Voeg daarna wat sjalotjes, broccoli en wortel toe. In een andere ovenschaal aardappel, zoete aardappel en de rest van de sjalotten, worteltjes, witte kool en broccoli garen. Klein laagje water op de bodem van de schaal, daarin de aardappelen leggen, daarbovenop de rest van de groenten.

Zet beide schalen in de oven en laat nog een half uur garen. Intussen de marinade verwarmen. Beetje inkoken et voilà: Een heerlijke saus is het resultaat. Om je vingers bij op te eten!

piri piri sausje, kip met groenten uit de oven

En dit is dan uiteindelijk het resultaat!

lekkerbekje, mooie man, jammie

Je ogen stuiteren ervan uit je hoofd!

groene salade